Truyện ngắn.

[Ngư Cơ]

Nhà không nóc

Con trai chị nói má đừng đi chợ nữa, ở nhà có gì ăn nấy... Nó nói vậy rồi buông thõng câu nói giữa chừng. Chẳng biết hôm đó có chuyện gì, nó vốn ít nói, cả ngày cùi cụi với ruộng đồng, vườn tược, những lúc chỉ có hai mẹ con thì cũng chẳng mấy khi nghe tiếng nó, cứ im ắng như nhà vắng chủ. Chị nấu cơm, quét sân rồi lui cui dọn dẹp, thỉnh thoảng nói bâng quơ một mình riết rồi quen, đôi lúc tự nhiên mong có tiếng chó sủa trước nhà, sao cứ bồn chồn như đợi ai...

Đẩu ít khi rảnh rỗi, đi ruộng về là trời đã tối mịt, những hôm ở lại canh nước lớn nhét bọng thì còn trễ hơn. Tắm rửa, ăn cơm xong đã gần nửa đêm nhưng nó chưa chịu ngủ, ra cái võng buộc giữa hai cây dừa bên hông nhà nằm đong đưa. Cái thằng hổng giống ai, lỡ ngủ quên bị gió máy rồi sao đây, những đêm như vậy chị cũng không ngủ được mà cứ leo lên leo xuống giường, canh thằng con ngủ quên để nhắc nó vô nhà.

MINH HỌA: HOÀNG TƯỜNG.

Ruộng nhà mới cấy xong, vừa bón phân thúc thì nó đi làm vần công cho người ta, khi thì dặm lúa, đánh lá mía, lúc lại tát bờ bao, bà con hàng xóm ai cũng bảo chị có một thằng con trai mà bằng nhà khác có ba bốn đứa, chị nghe khen mà không vui, chỉ thấy buồn trìu trĩu. Tội nghiệp con chị, không có cha nên từ nhỏ đã gánh vác hết việc đáng lẽ dành cho người đàn ông trụ cột trong gia đình.

Ai cũng nói Đẩu giống ông Tư Bèn như đúc, như cắt mặt để qua vậy. Mỗi lần nghe câu đó là lòng chị nhói đau. Thà ngày xưa mẹ con chị bỏ xứ đi cho khuất mặt khuất mày, mà nếu thằng Đẩu đừng giống ổng nhiều vậy thì chắc chị nhẹ lòng hơn.
Chị bán dừa khô, thời con gái...

Nhà chị ngày xưa cũng chỉ có hai mẹ con côi cút, vườn rộng trồng toàn dừa, dừa từ thời ông bà để lại, cây đã lão lêu nghêu nhưng trái cứ sai oằn. Ngày nào má con chị cũng với sào chọc dừa, lột vỏ rồi chở bằng xuồng ra chợ bán. Chị có duyên bán hàng nên cứ trưa là bơi xuồng nhẹ tênh về nhà. Chuẩn bị xuồng đi chợ từ ba bốn giờ khuya, má chị bao giờ cũng bắt chị phải mặc quần lãnh đáy nem, cái kiểu quần mà chị ghét cay ghét đắng, nó làm cho cái mông tròn trịa của chị trông cứ bề xề như đàn bà có mấy con. Con gái mà mặc quần đáy giữa đến nhà chơi là bà già cấm cửa. Chị không dám cãi nhưng bơi xuồng ra khỏi nhà một quãng, tấp vào bụi lùm khuất um tùm bên mé rạch là chị giở thúng lấy cái quần giấu trong đó ra thay, vậy mà một lần bị Tư Bèn bắt gặp, lần đó chị đâu có ngờ khuya khoắt vậy mà... Tư Bèn theo chị, không chỉ bốn giờ sáng mà từ hồi đầu hôm lận, nhưng không dám vào nhà vì sợ má chị, nên canh giờ chị chuẩn bị xuồng đi chợ là lén chạy trên bờ theo... Má chị mất trong nỗi tủi nhục vì con gái không chồng mà có chửa. Đứa con gái hư thân, không chịu nghe lời má, cứ lén mặc quần đáy giữa ra đường. Mấy tháng sau Tư Bèn có vợ, chẳng ở đâu xa, chỉ bên kia rạch, nhưng không phải là chị mà là con gái của một nhà giàu có mấy đời.

Con lớn nhất của Tư Bèn là đứa con trai có với chị, nhưng nó chưa một lần gọi ổng là ba. Sinh thằng Đẩu mới một ngày, hôm sau đã thấy Tư Bèn lùi lũi vô thăm, mới cưới vợ mấy tháng mà giờ vô nhà bà mụ thăm đẻ, sợ người ta nhìn ngó nên đội cái nón lụp xụp che gần nửa mặt, tay luống cuống xách giỏ đựng bọc thịt, mấy hộp sữa, chục cam. Chị quay mặt vào trong vách khóc nức. Bà mụ hét tướng, giọng nóng như lửa: Trời ơi, ai đâu đàn bà mới sanh mà khóc như vậy, thôi chú về đi chứ điệu này là hỏng xong rồi. Tư Bèn bối rối chưa kịp nhìn mặt thằng nhỏ đã dợm bước ra khỏi phòng vì bị bà mụ hét như đuổi tà. Đó là lần đầu tiên ba thằng Đẩu ghé thăm nó.

Rồi những lần lui tới nhà người đàn bà không chồng mà có con, phụ xách nước, bắc lại cây cầu, lợp lại cái nhà đựng củi cũng tới tai vợ Tư Bèn. Mà đâu có cần dông dài, chuyện ngày trước Tư Bèn đeo đuổi chị từ đầu làng cuối rạch ai chẳng biết. Ở đời làm gì có chuyện đàn bà tự nhiên có chửa. Chị không muốn làm người thứ ba phá hoại gia cang người ta, cái tội đó có sám hối đến chết cũng không hết, nhưng cuộc đời lại trớ trêu đặt chị vào hoàn cảnh ấy, khi là người đến trước mà không có chỗ. Ngày vợ Tư Bèn sinh đứa con gái đầu lòng thì chị đang có bầu con Sao hơn hai tháng. Chỗ dại dột của đàn bà là ở cái tai cứ thích nghe lời tỉ tê ngon ngọt, đã lỡ một lần mà không biết hối, cứ theo đà trượt dần mãi vào đường cùng. Chị giận chính chị, cả đời chị không tha thứ được cho mình chứ đừng nói chi người ta.

Người ta ở đây là vợ Tư Bèn, là má của ổng. Đừng tưởng tui không biết gì, sống chung rạch gặp nhau hà rầm mà làm chuyện giựt chồng người ta không biết xấu hổ hả. Còn lẹo tẹo với chồng tui là tui không để yên đâu. Chị đã muốn dứt khoát, không liên quan gì nữa với người đàn ông là ba của hai đứa con chị, người làm cho đời chị lận đận với cái tiếng giựt chồng. Nhưng ổng đâu có chịu, cứ lui tới hoài, không ban ngày thì ban đêm, dù chị không chừa cửa, dù con Sao vẫn hồn nhiên nghe lời chị đuổi thẳng ổng về, còn thằng Đẩu lúc nào cũng chào ổng với ánh mắt xa lạ. Vậy mà ổng cứ ghé, đến nỗi con mực ở nhà cũng đã quen hơi.

Một bữa má ổng xuống, không còn chửi bới dấm dẳng như trước nữa mà bảo chị cho thằng Đẩu vô nhà chơi, thăm ông nội nó bịnh gần năm nay, bây giờ đang nằm một chỗ. Chị đã thấy có gì đó bất an, trong bụng cứ nôn nao lo lắng. Ngày chị biết vợ Tư Bèn không nói suông cũng là ngày mà chị thấm thía rằng, tại sao người ta thường đem những chuyện cả xấu, cả tốt ra chợ bàn tán, bởi giữa cái chốn đông người đó, có sự trắng đen gì cũng tuồn tuột lộ ra, trơ trụi, chẳng cần biết nguyên nhân vì đâu nên nỗi.
Mấy trái dừa khô bị hất lăn long lóc ra đường, trận mưa chổi khiến chị không còn chỗ tránh, mà cũng không biết tránh đi đâu, chỉ đứng trơ ra cho người ta quất tới tấp vào người, vào mặt. Gần năm mươi tuổi đầu, với trận đòn ghen, chị buốt đau tê tái như người bị cắt từng thớ thịt bằng một con dao cùn. Xuồng trở về nhà, nặng trĩu mái dầm ngược nước, vai rát rạt những vết cào vừa ráo máu, giữa ngã ba sông, chị thấy hai tay mình như rụng mất rồi, không cử động nổi nữa, cây dầm lỏng khỏng, chông chênh giữa đám sóng tàu trờ tới. Chị bất thần lật úp xuồng, lúc đó chỉ muốn nhấn chìm mình đi để rửa hết nỗi tủi nhục của người đàn bà mang tiếng giựt chồng. Nghèn nghẹt nước, chị ôm một bên mạn xuồng từ từ chỉm lỉm, chợt nhớ lại cái nhà mình từ lâu đã không có nóc, chẳng lẽ chị để nó mất luôn phên, dù mái phên có tồi tàn, ủ dột. Rồi các con chị sẽ trú ở đâu khi gió mưa, rét lạnh... Trôi tấp vào bụi lùm bên mé sông, nước ngang cổ, chị chụp cái nón lướt thướt nước phủ lên đầu, để người ta chỉ thấy có cái nón lá rách trôi sông, đâu biết...

Vợ Tư Bèn không sinh con trai, ba đứa con gái lần lượt ra đời khiến cho má ổng khắc khoải từng ngày. Giờ chị mới biết vì sao bà muốn thằng Đẩu vô nhà chơi, rồi trận đòn ghen cũng có nguyên nhân sâu xa của nó. Chứ tiếc gì cái lão dở người dở ngợm ấy. Giữa tiếng chì tiếng bấc trong đợt mưa chửi của vợ Tư Bèn, chị vẫn còn nhớ câu nói đó. Chị cấm cửa Tư Bèn xuống nhà từ dạo ấy, mỗi lần vừa thấy bóng ổng thấp thoáng ngoài cầu ván là con Sao nghe lời chị chạy ra đóng cửa lại. Ổng đứng lặng nhìn vô một hồi rồi thất thểu đi về, có hôm ngồi cả buổi dưới gốc dừa ngang cửa nhìn chằm chằm qua nhà chị, cái lưng còng thiểu não như người thất chí. Ai đi ngang cũng tò mò dòm, người không biết tưởng ổng đang rình rập gì nhà chị. Từ bữa chợ đó, thằng Đẩu ngày càng lầm lì hơn, đêm nào chị cũng thao thức theo tiếng võng kẽo kẹt bên hông nhà. Gió đêm khiến chị lật bật lên xuống giường canh, sợ nó ngủ quên, những giấc ngủ yên hiếm dần với mẹ con chị.

Hồi còn trẻ, chị thuộc hết mấy câu vọng cổ trong tuồng Tô Ánh Nguyệt, đoạn cô Nguyệt gặp lại người xưa. Giờ mỗi lần coi lại là cả đêm trằn trọc không ngủ được, thấy sao cái khổ của cô đó cũng giông giống mình hay vì mình thích tuồng đó quá nên nó vận vào thân. Nghĩ quanh quẩn mà có khi tới sáng cũng chưa chợp mắt được. Coi tuồng vậy thôi chứ ở ngoài đời người ta làm sao giống như trong tuồng được. Chuyện qua rồi, có muốn níu lại cũng không được. Cũng thấy đau khi nhìn ổng cứ lầm lũi đến rồi lại quay về. Cũng thấy nhói lòng khi nhớ lại mấy chuyện ngày xưa.

Hồi đó ổng và chị đều còn trẻ, đâu có nghĩ gì nhiều về chuyện nhà ổng có tủ thờ khảm xà cừ, cột nhà cái nào cũng đính mấy bảng chữ nho. Nhớ ổng sức trai khỏe khoắn, lội bộ cả quãng rạch dài theo xuồng chị. Xuồng nước xuôi bơi nhanh lắm, vậy mà ổng cũng đi kịp, có bữa chị lén má để thêm cây dầm dưới xuồng, vừa ra khỏi rạch là ổng nhảy phóc xuống mũi bơi tiếp chị, tới chợ vừa rạng sáng ổng phải lội bộ trở về nhà.

Cái thời trai gái yêu nhau ngày xưa qua rồi, giờ chị đã an phận nuôi con, bao nhiêu năm qua mẹ con chị có đòi hỏi gì đâu, sao ổng cứ lui tới hoài để người ta dị nghị, vợ ổng xài xể đủ điều. Chị sống trong làng mà không dám ngửa mặt với ai, nỗi mặc cảm khiến mẹ con chị luôn nén lòng lại với mọi người. Nhưng có lẽ điều khiến chị đau khổ nhất là không thể dạy con mình. Chị không phải là một người mẹ gương mẫu nên làm sao có thể mở miệng dạy con đạo nghĩa làm người. May mà hai đứa con chị đều ngoan, nhưng chị biết, vì chị mà tâm hồn chúng bị khuyết, không được lành lặn trong trẻo như những đứa trẻ khác.

Thằng Đẩu chẳng khi nào nói với chị là nó không thích ông Tư Bèn. Chị cũng chưa bao giờ nói với các con đấy là cha của chúng. Nhưng miệng thế gian đã nói hết rồi, các con chị nghe nhiều và tự biết đó là sự thật, bởi có tránh đi đâu thì cái nét mặt, tướng đi của thằng Đẩu cứ giống ổng như đúc. Từ nhỏ chúng đã thấy có một người đàn ông cứ thỉnh thoảng ghé nhà, mua bánh kẹo và cho tiền tụi nó đi học, dù tụi nó chưa bao giờ dám lấy, nhưng cái cách ổng nhìn tụi nó, cách mà hàng xóm đồn đãi nhỏ to, làm sao mấy đứa nhỏ không biết.

Thằng Đẩu càng lớn càng lầm lì, ít nói hơn. Rồi một ngày nó bảo con không muốn ổng cứ xuống nhà mình hoài, nếu ổng còn xuống thì con đi. Chị biết nó nói là sẽ làm, tính nó trước nay vẫn vậy nhưng chị không ngăn ổng được. Càng nghe nó muốn tránh thì ổng càng tìm nó. Tình cảm máu mủ ruột thịt hay nỗi lo lắng không người nối dõi khiến ổng như nôn nóng hơn. Một ngày ổng chạy ra cái chòi nghỉ trưa ngoài ruộng tìm nó...

Vậy là chị không giữ được con mình nữa, nó bỏ đi thành phố. Nhìn dáng nó lầm lũi bước qua bóng đám lá dừa in dưới lòng cầu, đêm tối nhờ nhờ, chị khuỵu xuống thềm cửa..

[Ngư Cơ]

Cửa phòng trọ vừa khép lại. Hân cuống quýt vồ vập tìm môi nàng.
- Anh nhớ em quá!
Cái thời khép mắt, đỏ mặt, lòng lâng lâng sung sướng khi nghe câu ấy từ những chàng trai đã qua mười năm rồi. Nàng lùi lại, nửa nằm nửa ngồi, lưng tựa vào vách phòng trọ. Nàng cố nhìn sâu vào mắt Hân.
- Sao anh yêu em? Vì sao anh đến với em? So với chị, em không là cái gì cả! - Hân cố kiềm chế rồi thật nhỏ nhẹ.
- Thôi mà em! Khó khăn lắm mình mới được gặp nhau một lần. Hãy tận hưởng phút giây bên nhau đi em.
Nàng lắc đầu. Cố nhìn sâu vào mắt Hân, giọng thật kiên quyết.
- Anh trả lời em đi!
Hân đứng sựng. Tránh nhìn vào mắt nàng.
- Anh đã thấy ở em những điều mà vợ anh không có. Cô ấy thông minh, tài giỏi, học cao. Còn anh chỉ muốn có một người vợ thật bình thường, như em. Bên em, anh cảm thấy bình yên. Anh cần những khoảng lặng. Bên cô ấy, anh luôn căng ra vì bị đòi hỏi phải thế này, phải thế kia. Anh mệt mỏi lắm rồi!
Nàng bật cười khẽ, giãn ra vì những điều băn khoăn lâu nay đã được giải tỏa. Hân cũng giống mình, đi tìm người tình vì những điều mà người chồng, người vợ mình không có. Khi đến tuổi yêu đương, nàng cũng giống như bao cô gái, dệt biết bao mộng đẹp, tưởng tượng nhiều tiêu chuẩn phải có ở người trong mộng. Chàng là người cao ráo, phong độ, lịch lãm, yêu mình hết lòng. Rồi chàng phải là người học thức, biết lo cho đời sống gia đình, yêu vợ yêu con. Đạt được chuẩn trên thì chàng chắc phải có đời sống vật chất kha khá, đủ lo cho gia đình. Lấy được người mong ước như vậy là được sống nơi thiên đường rồi. Ôi! Cái tuổi mười tám đôi mươi nhiều mộng đẹp.

MINH HỌA: HOÀNG TƯỜNG.

Nhưng rồi... người đàn ông mà sau này là chồng nàng xuất hiện đột ngột. Đời không như là mộng. Đức cao to, mặt sáng đầy nam tính. Nàng lập tức rung động trước vẻ bề ngoài đàn ông đầy phong độ đó. Không kịp tìm hiểu thêm, nàng vội gật đầu khi nhà chàng hỏi cưới.

Làm vợ, nàng mới biết chồng không là người trong mơ. Thừa sức khỏe, nhưng Đức không học cao và không có nghề nghiệp. Chồng nàng làm nhiều nghề dựa vào sức khỏe mà không ổn định. May nhờ mẹ nàng giúp vốn và truyền nghề cho vay trả góp, nên trong thời gian dài, nàng có thể lo cho cuộc sống gia đình. Thấy vậy, chồng nàng lại càng vô lo. Mọi chuyện cứ để một mình nàng gánh vác.

"Tôi sợ điện lắm!". Rồi Đức bỏ đi tìm đám bạn "triệu phú thời gian" của mình. Tối nay, nhà nàng có sáng đèn cho con học không? Nàng có tính toán sổ sách tiền góp được không? Thây kệ! Đó không phải là chuyện để Đức quan tâm.

"Chuyện đó tôi không biết làm!" và bỏ đi là thói quen của chồng nàng, khi nàng nhờ một chuyện cần đến bản lĩnh đàn ông trong nhà. Mỗi sáng, Đức vươn vai, mặt rạng rỡ vì tối qua không ai kêu đi làm. Số ngày Đức rạng rỡ mỗi năm càng nhiều.

Có lẽ, nàng cũng nuốt những đắng cay, thất vọng về chồng vào lòng để ráng lo cho các con khôn lớn. Nàng cũng không muốn ngoại tình nếu chồng nàng chỉ có vậy. Ngay cả vẻ phong độ, niềm hãnh diện duy nhất của nàng về chồng, Đức cũng đem san sẻ cho những người đàn bà khác.

Có một sáng vừa mở cửa, đã thấy một người phụ nữ bịt mặt ngồi trước nhà nàng tự lúc nào. Nàng tá hỏa khi mắt chị ánh lên đầy giận dữ và một mực đòi gặp Đức. Chị ta ngồi chờ. Chờ cho đến khi nào gặp được Đức, để chị giải quyết "nợ nần tình cảm". Rồi cả những lần Đức qua đêm không về. Đức đã quá coi thường nàng. Chồng nàng đã không biết quý trọng những công sức mà nàng xây đắp cho gia đình. Cũng đã bao lần nàng chở các con về nhà cha mẹ đẻ. Mẹ nàng, một người đàn bà cả đời chỉ biết có chồng con, bà luôn khuyên nàng: "Số kiếp đàn bà là vậy đó con ơi! Hãy nghĩ đến con mình". Nàng đã nghĩ lại, sợ các con lớn lên không cha. Nàng nuốt nước mắt, quay về với Đức. Giọt nước đã tràn ly.

Nàng đến nơi ấy để hành hương, mong tìm được sự thanh thản sau những gì Đức đã gây ra. Vốn bặt thiệp, Hân dễ dàng làm quen với nàng. Như là duyên, Hân và nàng ngồi chung băng ghế trong chuyến du lịch. Hân bộc bạch, đi để tìm một khoảng lặng trong chuyện gia đình.

Kiến thức sâu rộng, với những ý kiến tinh tế, Hân đã nhanh chóng hút hồn nàng. Nàng như bắt gặp được người nhìn thấu nơi sâu thẳm trong tâm hồn mình. Người đàn ông mơ ước của mình là đây!

Đến với Hân, nàng muốn tìm kiếm một bờ vai để tựa. Nàng yêu Hân vì Hân trí thức, lịch lãm, luôn an ủi, xoa dịu nỗi đau, uất nghẹn của nàng trong đời sống vợ chồng. Nhu cầu ngoại tình của nàng, một người phụ nữ, chỉ xuất phát từ việc muốn được ai đó xoa dịu về tinh thần, chứ đâu phải là nhu cầu về thân xác. Nhưng có người đàn ông nào ngoại tình mà chỉ vì nhu cầu tinh thần như nàng? Hân luôn chịu khó lắng nghe, góp ý, cùng nàng giải quyết chuyện nhà. Hân luôn san sẻ, buồn tủi cùng nàng, phẫn uất cùng nàng về những chuyện Đức đã gây ra. Nàng vốn là người không nói được khi lòng đang uất lên. Bên Hân, nàng như gặp được người tri kỷ. Ngay từ lần gặp đầu tiên, ánh mắt của Hân làm nàng tin cậy. Nàng biết rằng đây là người mà nàng có thể nói hết, trải hết lòng mình.

Gặp Hân là nhu cầu không thể thiếu của nàng. Mỗi lần gặp nhau cũng phức tạp lắm, Hân không cho nàng gặp vào một ngày cố định. Chàng sợ chồng nàng hay nhà chồng nàng biết được quy luật. Rồi khi nàng đã ra khỏi nhà, Hân mới báo gặp nhau ở nhà trọ nào. Không bao giờ hai người gặp nhau tại một nhà trọ hai lần liên tục. Nàng phải mặc áo gió màu ghi, là màu rất nhiều phụ nữ thích khoác ngoài. Quần áo, dép, nón bảo hiểm, khẩu trang cũng dùng màu mà nhiều phụ nữ hay dùng. Nàng ra đường là lẫn vào đám đông, không ai nhận ra được. Có lúc nàng đã giận run lên khi chào người quen mà không được đáp trả. Sau nghĩ lại nàng bật cười, mình bịt mặt, người ta biết mình là ai mà chào lại! Nàng lại thầm phục sự tinh tế của Hân. Mọi việc là do Hân bày cho nàng. Hân của nàng là thế đó.

Nàng đã từng cười thầm giễu cợt những đôi tình nhân hẹn hò ở nhà trọ sao quá hời hợt. Có bà đã từng bô lô ba la với nàng, "Có gì đâu! Chỉ cần giả bộ xách giỏ đi chợ, rồi gởi ở đâu đó là mình xẹt vô nhà trọ. Chồng ở nhà làm sao biết được?". Bởi thế, đã có một bà vợ bị chồng cùng con trai bắt quả tang tại trận. Phòng trọ đã bị chồng bà vung vãi nước sơn khắp nơi. Gã nhân tình của bà còn bị nguyên thùng sơn úp thẳng vào đầu. Những người dân ở khu phố vốn tĩnh lặng được xem tranh trừu tượng của hai họa sĩ không chuyên.

Những người ở lứa tuổi của nàng, của Hân sau khi đi một quãng dài trong đời sống vợ chồng, thường nhìn lại, thường suy tính những được mất nếu trước kia mình cưới anh Thanh, cô Nga, anh Trung... chứ không phải là chồng hay vợ mình hiện tại. Nàng bị mất mát nhiều lắm khi lấy Đức làm chồng. Nàng luôn hối tiếc, thuở hai mươi nàng đâu có những suy nghĩ già dặn, sáng suốt như bây giờ? Rồi bây giờ, khi đã chín chắn trong suy nghĩ thì nàng còn đâu tuổi thanh xuân căng tràn nhựa sống của tuổi hai mươi. Thật đến khổ cho nàng (hay kiếp người?).
…
Nàng mỏi mệt dựa lưng vào tường. Dưới ánh sáng mờ mờ trong phòng trọ, nàng ngắm nhìn Hân đang ngủ, vẻ mặt đầy thỏa mãn. Thời gian như ngừng lại ở nơi này. Không còn nhớ mình vào đây bao lâu rồi, nàng tặc lưỡi. Thôi kệ! Đã vào đây. Còn để ý đến thời gian làm gì!

Khác những lần trước, sao bữa nay nàng thấy nụ cười của Hân trong giấc ngủ thật đểu. Nàng thấy sợ. Ai đó đã nói với nàng, bản chất con người bộc lộ rõ nét nhất trong giấc ngủ. Khi ngủ là người ta sống thật với mình nhất. Chả lẽ Hân đến với nàng cũng chỉ để thỏa mãn thôi sao? Như có tia lửa điện xẹt ngang qua đầu. Nàng ngồi nhớ lại. Ngoài những lời nói êm dịu, ngoài những xúc động cùng nàng. Hân chưa có hành động gì cụ thể để giúp nàng vượt lên số phận, hay chí ít cải tạo được hoàn cảnh gia đình hiện tại. Sao trước đây nàng u mê đến thế, làm mọi chuyện theo ý Hân sắp đặt? Nàng chấp nhận, vì muốn có người san sẻ những bế tắc của lòng mình. Chuyện giữa nàng và Hân rồi cũng chẳng đi đến đâu. Nàng chỉ muốn tung hê tất cả rồi cùng Hân xây cuộc đời mới. Còn Hân nào muốn vậy. Hân cứ lặp đi lặp lại với nàng. Đây chỉ là những phút giây ngoài chồng ngoài vợ. Đây chỉ là những khoảng lặng của Hân. Thế thôi!

Hai người hầu như không biết hoàn cảnh gia đình của nhau, ngoài những lời tâm sự. Nàng mang mặc cảm thua kém vợ Hân để đi tìm hiểu hoàn cảnh nhà chàng. Thật bất ngờ, nàng biết nhà Hân đang yên ấm, hạnh phúc. Hay ít ra bề ngoài là vậy theo lời của những người hàng xóm.

Nàng được nhẹ lòng khi gặp Hân. Nhưng khi về đến nhà, nàng lại bị một áp lực khác lớn hơn, nặng nề hơn về sự vụng trộm của mình. Nỗi sợ hãi bị chồng hay mọi người phát hiện luôn ám ảnh trong từng giấc ngủ, từng ngày, từng giờ. Chuyện vỡ ra thì nàng chỉ có cách nhảy sông hay trốn đi biệt xứ. Làm sao giấu mãi cây kim trong bọc?

Nhìn Hân đang ngủ say, vẻ mặt vẫn đang no nê mãn nguyện, nàng bước vào phòng tắm. Nàng tắm gội thật kỹ lưỡng, thật sạch sẽ. Nàng muốn dòng nước mát cuốn trôi đi, xóa sạch từ thể xác đến tâm hồn. Nàng tháo thẻ sim điện thoại quăng vào bồn cầu, mối liên lạc duy nhất giữa nàng và Hân. Ý tưởng này là của riêng nàng, không do Hân bày cho. Thẻ sim điện thoại trôi, nàng chưa phân định được là nên yên phận về sống với chồng con hay đi tìm một người tình khác. Người ấy phải có những điều nàng cần mà Đức rồi Hân vẫn không có. Cuộc sống vốn ngắn ngủi mà. Còn người đàn ông lý tưởng mà nàng mong đợi đang ở đâu?

Nàng khép nhẹ cánh cửa phòng trọ, cố tránh để Hân thức giấc. Bước ra đường, nàng hòa lẫn vào đám đông.

[Ngư Cơ]

- Chúng ta rồi sẽ chết đi phải không anh?
- Sao em lại hỏi vậy?
- Ừ! Chúng ta rồi sẽ chết đi anh à, em biết chắc điều đó...
- Thôi nào, nhắm mắt lại và ngủ một chút, khi tỉnh dậy em sẽ thấy khá hơn. Hôm nay đã là ngày tiêm thuốc thứ hai. Chỉ còn ngày mai nữa, em lại có thể tung tăng cà phê cà pháo...
- Cà phê cà pháo... anh làm như em là dân nghiện cà phê?
- Không phải sao? Em quên lần đầu tiên chúng ta gặp nhau là ở quán cà phê à?
- Ừ, cà phê cóc. Một quán cà phê mà người ta chỉ tốn bốn ngàn cho ly sữa đá và hai ngàn cho ly đen...
- Em nhớ giỏi lắm! Bây giờ thì ngủ thôi. Anh gắn tai nghe cho em nhé!
- "Tears and rain" và James hả anh?
- Ừ, là James! Nhưng vui hơn nhé. Nào, ngủ thôi em...
...

MINH HỌA: LAN HUÊ

- Chúng ta rồi sẽ chết đi anh à. Anh biết không? Em đã nhìn thấy em ở bên kia. Nó cách rất xa chỗ anh hay ngồi chơi đàn. Anh tưởng tượng được không? Này nhé! Anh đi lại, anh đứng lên, vén rèm cửa sổ. Anh băng qua gian bếp pha cà phê. Anh sẽ đi thẳng mười bước chân đến bàn làm việc và kéo nhẹ cái ghế. Anh bật computer lên và gõ password mang những con số ghi dấu ngày chúng ta hôn nhau trên khúc sông với đám lục bình chiều tháng tám. Khi máy tính khởi động xong, màn hình sẽ hiện ra bức ảnh anh đã chụp em với nụ cười tươi nguyên ngày em tròn hai mươi bốn. Anh còn nhớ bức ảnh đó chứ? Bức ảnh em quên không mặc áo ngực và chúa ơi, vòm ngực em nổi cộm lên dưới lớp áo mỏng màu trắng...".

...
- Dậy thôi nào, mèo lười! Bác sĩ sẽ đến trong vài phút nữa. Anh tin chắc sẽ là một tin vui.
- Em dậy rồi đây! Hôm qua em đi xa quá nên quay về hơi muộn...
- Em đi đâu? Đi xa cơ à?
- Dạ, ban đầu em chỉ định đi một xíu... một xíu thôi... vì em muốn được ngắm anh từ xa... nhưng không ngờ lại xa đến vậy.
- Ồ, thế nơi ấy có cà phê sữa bốn ngàn không?
- Em cũng không biết người ta có bán không, nhưng nếu anh cần, em sẽ pha, chưa chắc cà phê của em sẽ dở hơn đâu nhé!
- Ừ, em là số một. Nào! Chúng ta khởi động một chút nhé. Em giơ hai tay lên, 1, 2, 3...
- Hôm nay anh không phải đi thu sao?
- Không, anh ở đây với em. Sau khi bác sĩ tiêm xong, anh "bàn giao" em một chút rồi gặp Huy xem qua bìa album. Tối nay, anh sẽ cho em nghe thử ca khúc anh vừa thu demo. Hay lắm đấy!
- Em lại có thêm một điều để chờ đợi rồi...
- Em nói lung tung nữa à? Nếu em có lòng chờ đợi, sẽ còn rất nhiều thứ cho chúng ta. Ngay cả khi chúng ta già đi và không còn gì để chờ đợi, thì ít ra trên đời này, có anh lúc nào cũng chờ em...
...

"Anh à, đúng là nơi này chẳng có gì vui! Em bơ vơ và cô độc đến tưởng chừng có thể chết thêm lần nữa! Chúng ta rồi sẽ chết đi, nhưng tại sao lại là lúc này? Tại sao không phải là lúc khác? Em vẫn chưa nghe được album của anh, sinh cho anh những đứa con có thể hát ngay từ khi lọt lòng mẹ. Ôi anh, em không thể lưu lạc như thế này...".

- Em, sao thế? Dậy đi! Sao em lại mê man như vậy?
- Tay anh đây rồi! Em cứ nghĩ sẽ không bao giờ được nắm lấy tay anh nữa. Nắm em chặt hơn có được không? Em lạnh quá!
- Ngoan nào! Ổn cả thôi! Em còn nhớ bác sĩ đã nói gì sáng nay không? Ông ấy nói nếu em chịu khó thư giãn đầu óc, thả lỏng một chút em sẽ khỏe trong vòng một tuần nữa. Em thấy không? Sức khỏe em đang tiến bộ rất nhiều.
- Ừ, em biết! Em đang khỏe lên vì luôn có anh bên cạnh. Nhưng làm sao anh có thể làm điều đó cho em mãi được?
- Tại sao không? Chẳng phải anh đã làm như vậy suốt hai tháng qua còn gì?
- Phải, hai tháng! Nó không phải là hai năm, cũng không phải là 20 năm, càng không phải suốt đời... Rồi sẽ đến lúc anh không còn đủ kiên nhẫn để đánh thức em mỗi sáng, không còn đủ yêu thương để chỉ nghĩ về em duy nhất trong ngày...
- Liệu có điều gì đó tuyệt đối như những phép tính không?

- Em không biết... Chúng ta rồi sẽ chết đi anh à!
...

"Anh, em nhớ tuổi thơ của mình quay quắt! Em nhớ lần được chụp với ba tấm ảnh đầu tiên mà cũng là duy nhất. Khi ấy, ông thợ chụp ảnh đã bảo em rất giống ba, nhất là cặp mắt to và hàng mi dài thẳng tắp. Em còn bé quá anh à. Một đứa bé mới lên bốn thì không thể nào ý thức nó giống ba như thế nào. Và vì sao ba nó lại cho nó cái diễm phúc được chụp bức ảnh đẹp đến thế, trong khi nhà nó thậm chí không có đủ tiền để mua tập sách mới cho anh chị nó đến trường. Em thật sự không biết... nhưng em đã cười rất tươi, khoe cả mấy cái răng thỏ bóng lưỡng, tay bấu chặt đôi vai gầy guộc của ba và em cũng không biết, đó là lần cuối cùng em được ôm ba chặt như thế...

Sau này lớn lên, em nhận ra, hình như chỉ có mình tự ôm lấy mình là an toàn và ấm áp hơn cả. Đó là những lần mẹ quên đón em ở trường, em co ro ngồi trước cổng với cặp mắt thao láo kiếm tìm mẹ trong dòng xe tấp nập. Em ước gì, mình có thể tan biến đi. Khi ấy em chỉ mới mười hai. Em làm gì có được cái quyền làm những thứ mình muốn!

Ngay cả bây giờ, điều em mong muốn là được ở bên anh, không cần thứ gì khác trên đời này cũng đã là một điều không thể nào nắm giữ được... Anh, em nhớ tuổi thơ của mình quay quắt... Một lúc nào đó, anh cũng sẽ nhớ về tuổi thơ anh như em bây giờ. Nếu được, anh hãy nhớ về những ngày được sống cùng gia đình, ngày anh chỉ là một cậu bé luôn quấn quít mẹ và dành cho em một chút nhỏ thôi về khoảnh khắc chúng ta nhìn thấy nhau bên tách cà phê vỉa hè. Nó thật sự là ký ức quá rực rỡ... Em không nỡ rời xa nó...".

...
- Cô ấy chết rồi! Ngay sau khi anh rời khỏi bệnh viện và điện thoại mất sóng vì phòng thu quá thấp...
- Không, chị nói dối. Cô ấy vẫn khỏe mạnh cho đến khi tôi rời khỏi phòng. Sáng hôm qua, bác sĩ còn nói tình trạng của cô ấy đã khá lên cơ mà...
- Xin lỗi, chúng tôi không thể làm điều gì tốt hơn là thông báo cho anh sự thật...
...

- Anh à, em đã nói... Chúng ta rồi sẽ chết đi, chỉ có điều em phải chia tay anh nhanh hơn em đã hình dung trước đó. Em tệ quá phải không? Mỗi việc chờ anh thêm vài ngày cũng làm không được. Với một người tệ như thế, anh quên đi là tốt hơn cả. Quên càng sớm càng tốt! Anh còn phải bắt đầu lại với cuộc sống của mình. Anh còn phải sáng tác, phải làm ra những album không ai sánh bằng. Có phải vì em, anh đã bỏ đi rất nhiều cơ hội? Em không chắc sẽ còn được nói với anh như thế này đến bao giờ, vì có thể một chút nữa đây, người ta sẽ mang em đến một nơi khác.

...
Em đi thật rồi! Đi khi anh còn nhiều điều chưa kịp nói. Anh đã rọi bức ảnh em thật to. Bức ảnh mà em đặt tên là "mộng du". Anh cứ mải miết với những đường cong mờ ảo của khuôn ngực em. Vòm ngực gầy nhưng tràn đầy sức sống! Anh muốn được đụng chạm nó mỗi ngày. Em hiểu không? Anh sẽ treo nó ngay chỗ anh nằm. Em nhìn thấy chứ? Nó thật sự là bức chân dung sung sướng và toại nguyện! Nó có chân! Em nhìn kìa! Nó có thể đi lại trên tường mà không cần giá đỡ. Nó sẽ sống với anh ở đây mãi mãi, thở cùng anh, ăn cùng anh và ngủ cùng anh. Nó sẽ sản sinh những bức chân dung khác nữa. Nếu là trai sẽ giống anh. Là gái sẽ xinh đẹp như em và anh chẳng việc gì phải sợ cô đơn nữa... Mẹ kiếp! Cô đơn thì có gì đáng sợ!


- Ôi! Ai cứu lấy người yêu tôi? Làm sao anh có thể sống thế này! Anh! Em đã chết rồi! Chết thật rồi! Em không còn tồn tại bên anh nữa. Em sẽ mãi chỉ thế này thôi! Yêu anh thế này thôi. Sẽ không ai nhìn thấy tình yêu của em ngoài chính em. Ngay cả khi anh đau khổ tột cùng về nỗi cô đơn thì em chẳng thể nào làm cho nỗi cô đơn ấy trở nên đủ đầy và đầm ấm. Em có thể nào lắp đầy nó như lúc chúng ta giao nhau. Những khúc gấp gãy, lồi lõm của bản thân bỗng trở nên vừa vặn, trùng khớp đến không một khoảng hở. Ôi! Anh hình dung được không? Em khát khao được bù đắp, khát khao được lắp ráp...

- Anh làm sao? Làm sao để xua đi cảm giác này? Nói cho anh biết đi, bằng cách nào để anh chạm được vào em. Anh thèm được ngả vào em như đứa trẻ khát bầu sữa mẹ... Ôi em! Chân dung của anh! Em không thể chỉ vô dụng khi đứng mãi trên tường. Đến đây đi! Anh cần em!

- Anh! Người ta nói album mới của anh là thứ âm nhạc điên rồ nhất mà giới chuyên môn từng chứng kiến. Em tiếc là mình không còn tồn tại để chỉ thẳng vào mặt họ rằng, âm nhạc của họ mới chính là thứ ruồi nhặng, cặn bã của trống rỗng và vô vị! Anh hãy nghe em. Âm nhạc của anh là chân chính! Chỉ khi nào trải qua tất cả những ngọt ngào, đau đớn đến tận cùng, người ta mới có thể tạo ra những tác phẩm như thế. Em đã nghe những giai điệu ấy mỗi ngày, mỗi giờ, mỗi phút... Nó nuôi sống trái tim em. Chính nó đã cho em hy vọng được sống thêm lần nữa khi đã chết.

Em thật không biết diễn tả với anh thế nào để anh hiểu những gì em nói. Đại khái là thế này anh à: Em cảm thấy thân thể mình tan ra. Ban đầu là mấy ngón chân. Từng ngón, từng ngón một… Em nhảy múa cho đến khi hai cánh tay, phần eo, phần mông, ngực và đầu tóc mình tan chảy, mất hút trong không khí. Khi ấy, em chỉ còn lại một đốm đen. Nó nhỏ như cái bớt bên dưới đùi trái của anh. Cứ thế, em lặn sâu vào anh, khởi đầu chỉ có thế, nhưng rồi em càng lặn càng sâu. Anh còn nhớ, em đã ước ao trở thành cô dâu trong trắng của anh không? Tiếc là em không đợi được đến ngày đó! Em tồn tại bằng vật thể nhỏ như cái bớt bên đùi trái và lặn sâu trong anh từng ngày... Rồi anh sẽ không còn cô đơn nữa... Không bao giờ cô đơn nữa...


- Bức chân dung của em đâu rồi? Ai đã mang nó ra khỏi phòng anh? Ôi, cái bớt bên đùi trái. Sao nó lại đau buốt thế này? Ai đã chạm vào nó? Ai đã mang nó ra khỏi da thịt anh? Ai đã mang em ra khỏi anh? Là ai?
- Không ai cả anh à! Không ai cả...

[Ngư Cơ]

- "Bà-nước-cơm" đến rồi kìa, mẹ tôi bảo, con vào lấy thùng nước cơm ra cho bà.

Tôi chưa kịp vào thì "bà-nước-cơm" đã nhanh nhẹn đặt cái xô lớn ngoài cửa, rồi khoát tay: "Cô cứ để tôi...".

Ngay mẹ tôi cũng không biết bà tên gì. Trước gọi bà là bà Cả - vì chồng bà là con cả trong gia đình, và bà là vợ lớn. Bà không có con nên ông lấy thêm bà bé. Biết phận mình, bà Cả chẳng thèm ghen chi cho mệt, bà chỉ giữ lại cái nhà cũ. "Ông ấy muốn đi đâu thì đi, lúc nào muốn về thì về", bà nói với hàng xóm như vậy.

Lúc bà Hai sinh con, bà Cả đích thân đi thăm, lại có vẻ mừng.

Hơn mười năm nay, bà Cả ở một mình, nuôi heo làm vườn. Khu phố tôi ở giờ chỉ còn mỗi bà nuôi heo nên hầu như nhà nào cũng là mối nước cơm của bà. Nhà nào bà cũng đặt sẵn một cái xô nhỏ, một cái chậu hay một cái can nhựa... ngay chỗ rửa chén bát. "Cơm thừa canh cặn ông bà cứ trút cả vào đây cho cháu. Đừng đổ xuống cống, phải tội!". Bà nhiều lần nói với mẹ tôi như vậy.

MINH HỌA: HOÀNG TƯỜNG

Một hôm, thấy tôi đang nhặt rau, bà sà xuống nhặt hộ, xuýt xoa: "Cô phí quá! Những cái cô bỏ đi, tôi nhặt lại ăn hai bữa cũng còn dư...".

Hầu như lúc nào cũng thấy bà tất bật, lam lũ. Cái áo nâu bà mặc vá chằng vá đụp. Cái quần đen còn thê thảm hơn. Đến bây giờ tôi chưa từng thấy cái quần nào tệ hại, dơ bẩn và xấu xí đến như thế! Nó vừa ngắn vừa rộng, trước sau vá hằng chục mảnh vải đủ màu đủ cỡ, nó dày cộm lên vì bết cái thứ nước cơm đùng đục, sền sệt. Nói phải tội, bà xách xô nước cơm đi đến đâu ruồi bâu theo đến đấy. Thú thật, khi bà đi ngang qua, tôi phải khẽ quay đi và nín thở. Ngay cái khăn cuộn tóc của bà cũng vá mấy mảng lớn. Bà lại ăn trầu nữa chứ! Bả trầu bà cho luôn vào xô nước heo. "Heo nó ăn hết cô ạ! Nó nghiện nữa đấy. Càng chắc, càng cứng xương" - Bà giải thích với tôi như vậy.

Bà Cả chăm sóc đàn heo chu đáo lắm. Người bà luộm thuộm, bê bối dơ dáy chừng nào, thì chuồng trại và đàn heo của bà lại sạch chừng nấy! Mỗi lần nhìn bà gầy gò lem luốc, cầm cái chổi xể đứng giữa bầy heo mập ú sáng bóng, tôi cứ phải thầm so sánh... Bà khoe với tôi là thằng Tuấn - con út của ông Cả và bà Hai - cuối năm nay sẽ về đóng thêm chuồng trại cho bà. Tôi nhìn vào dãy máng heo hỏi: "Bà không pha thêm cám à?" - "Thi thoảng thôi cô ạ! Chỉ hôm nào tôi mệt không đi xin thêm được mới phải pha cám... Ở quê tôi làm gì heo được ăn ngon như ở đây. Thành phố họ phí của lắm! Chỉ cần mình chịu khó nhặt nhạnh thì tha hồ... Cô bảo, mua cám cũng khối tiền đấy chứ!".

Cứ vài tháng lại thấy lái heo đến nhà bà. Bà Cả bán heo cũng nhanh và gần như bí mật. Mẹ tôi bảo bà phải có vàng đống. Nhưng lúc nào cũng thấy bà than nghèo than khổ. Bà phân bua với mọi người: "Tôi cứ phải lo tiền cho ông nhà tôi. Ở với tôi thì sao cũng được. Ở với bà ấy không có tiền không được đâu! Lại còn đàn con ông ấy nữa... Dù sao cũng... Với lại cái nhà này, ông ấy cũng có phần...".
Nhiều người không ưa bà thì xầm xì sau lưng: "Bà ấy keo kiết, sợ mình mượn đấy. Ngữ ấy ăn còn chẳng dám ăn thì đời nào thí cho ai" - "Phải rồi! Có thấy bà ấy chợ búa gì đâu. Nhớ cái năm cả nước phải ăn độn khoai sắn với bo bo, tôi thấy bà ấy bẫy cả chuột cống để ăn. Tôi mà nói sai tôi chết liền!". Tôi nghe chuyện ấy mà rùng mình. Ừ, cũng có thể lắm. Chính mắt tôi có lần trông thấy bà Cả lựa trong đống cơm thừa ra những gì chưa thiu, đem nấu lại và ăn ngon lành. Bà còn nói thực với tôi: "Hạt ngọc trời cho đấy cô ạ! Tôi không nỡ phí hoài...".

Sau giải phóng vài năm, nhà láng giềng của bà Cả dọn đi kinh tế mới. Họ định tháo tôn và cửa mang đi. Bà Cả thấy tiếc, tiện hỏi mua luôn để nới rộng chuồng trại. Lúc ấy mua rẻ lắm, gần như vừa bán vừa cho. Nghe đâu bà trả tiền làm mấy bận, lần cuối là cặp heo con. "Để ông bà ấy về quê nuôi, dưới quê sẵn lương thực" - Bà Cả vừa nhai trầu vừa kể vậy.

Trong khu phố tôi, phải nói không nhà ai rộng bằng nhà bà, cũng không nhà ai bê bối tối tăm như nhà bà. Nhà rộng như vậy nhưng bà chỉ thắp mỗi bóng điện tròn, không phải trong buồng ngủ mà là ở chuồng heo. Khi đã thân với bà, có lần tôi thổ lộ ước ao của mình: "Phải chi nhà cháu rộng như nhà bà. Cha cháu nhất định sẽ ngăn cho chị em cháu cái phòng riêng". Bà cười: "Kể ra tôi gặp may thôi. Nhưng nhà rộng ở mỗi mình cũng buồn lắm. Hay cô qua ở với tôi cho vui? Để tôi nói với ông bà cho...". Tôi lắc đầu cười: "Cháu không dám đâu...". Bà cũng cười, nhóp nhép nhai trầu: "Mà chắc cô không quen chịu khổ đâu...", bà sờ vải áo tôi đang mặc, "Con gái bây giờ sướng thật! Vải này loại gì mà đẹp thế cô?" - "Dạ, ca-tê Việt Nam thôi bà ạ!". Rồi tôi hỏi: "Hình như năm ngoái anh Tuấn về phép, có biếu bà xấp vải hoa mà. Loại vải ấy còn tốt hơn loại này nhiều" - "Thế à cô?..." - "Vâng! Sao bà không may lấy một bộ? - "À, à... Tôi nghe nói tiền công đắt lắm!" - "Nếu bà không chê, bà đưa cháu cắt may cho" - "Ôi! Thật cảm ơn cô! Cô tốt quá... Nhưng tôi nghĩ thấy tiếc... Tôi cũng có một bộ để mặc đi chùa rồi...".

Tôi nắm tay bà: "Cháu nói thật bà đừng buồn nhé! Hàng xóm ai cũng bảo bà hà tiện quá, ăn chẳng dám ăn. Chẳng dại bà ạ!". Bà trầm ngâm: "Tôi biết!... Tôi biết!... Nhưng tôi nghĩ không lẽ đời người chỉ lo nhất cái ăn sao? Miếng ăn là miếng nhục! Tôi đói khổ rồi, tôi biết..." - "Nhưng bà có một mình. Nhất là bà cũng lớn tuổi rồi. Theo cháu, bà cứ việc bồi dưỡng nghỉ ngơi, đi chùa, hành hương nơi này nơi khác cho sướng thân. Bà có điều kiện mà”. Bà Cả gật gù: "Cô nói cũng đúng... Tôi định đến năm 60 tuổi đã... Nhưng sao cô biết tôi chỉ có một mình? Còn ông nhà tôi, còn các con ông ấy..." - "Cháu thấy bác trai mê vợ bé có ngó ngàng gì tới bà đâu? Mà bà ta thì... Ngay mấy đứa con của bà ta cũng toàn rút ruột của bà thôi". Bà Cả gật đầu: "Tôi biết... Nhưng dù sao vợ chồng một ngày cũng là nghĩa. Dù sao chúng cũng là giọt máu của ông ấy...". Rồi bỗng dưng bà chợt hỏi tôi: "Cô năm nay bao nhiêu tuổi rồi nhỉ?" - "Dạ... cháu 18...". Bà bấm ngón tay: "Mười tám... Tuổi Hợi. Thằng Tuấn tuổi Thân, nó hơn cô ba tuổi...". Tôi đỏ bừng mặt! Bà lại nói thêm: "Trong đám con ông ấy, chỉ thằng Tuấn là được...".

*

Năm 69 tuổi, bà Cả đột nhiên bệnh nặng. Bệnh như chưa từng bệnh. Chỉ trong một tuần bà gầy rộc đi. Mẹ con bà Hai nghe tin chỉ loáng qua, đảo mắt nhìn quanh nhà và đàn heo rồi biến mất. Mẹ tôi thương hại bà cô độc, bảo tôi tối tối mang ghế bố qua bà ngủ, hầu chăm nom bà. Hàng xóm cũng lần lượt đến thăm...

Bà Cả húp bát canh rau đay nấu thịt băm mà rơm rớm nước mắt: "Trời ơi! Cả đời tôi giờ mới được nếm bát canh ngon này. Không ngờ nó lại ngon đến thế! Thật cảm ơn bà, cảm ơn cháu...". Nói rồi toát mồ hôi, nằm vật ra, khóc. Tôi vừa thương vừa thầm trách bà. Bát canh có đáng gì đâu, sao bà cứ phải chịu nhịn kham khổ cho đến nỗi này? Khi mẹ tôi về rồi, bà nắm tay tôi, ứa nước mắt: "Cháu đã điện cho thằng Tuấn chưa?". Tôi gật đầu. Bà lại bảo: "Điện thêm cho nó đi... Cháu điện cho ông nhà tôi nữa nhé...". Rồi bà lẩm bẩm: "Chắc gì họ đã điện cho ông ấy rằng tôi bệnh nặng...". Tôi gật đầu: "Vâng, bà nằm nghỉ, cháu đi ngay bây giờ" - "Tiền trong gối đây... Cháu lấy hộ..." - "Cháu có tiền rồi...". Tôi vừa nói vừa chạy đi.

Khi tôi vừa ở bưu điện về thì gặp Tuấn đang ở trong nhà bà. Anh trong bộ quân phục đang quỳ bên giường, chiếc ba-lô quăng một góc. Đôi mắt Tuấn đỏ hoe. Bà Cả nắm chặt tay Tuấn có vẻ vui lắm, rồi thấy tôi đứng sựng giữa cửa, bà vẫy tay...
Tối hôm ấy, bà đòi Tuấn đỡ ngồi dậy, ăn hết bát cháo hành nóng, rồi nói một cách rất tỉnh táo: "Tuấn, Thúy... lại đây...". Tôi và Tuấn đều hồi hộp. Tuấn nắm tay bà: "Mẹ Cả ơi!...". Bà gật đầu nhìn chúng tôi: "Mẹ mừng là các con yêu nhau... Mẹ đã viết sẵn di chúc dành căn nhà này cho hai con... Hai đứa đều tốt, đều có hiếu... Không đứa nào có thể giành nhà được... Mẹ đã bảo bố con viết chủ quyền cho mẹ lâu rồi... Mẹ đã đưa cho ông ấy nhiều tiền. Ông ấy phá của quá! Mải ăn chơi... Nhưng rồi ông ấy cũng hiểu... Kể ra số ông ấy sướng thật!" - Bà thở dài - "Phải chi mẹ đừng lo cho ông ấy về Bắc lần này thì vợ chồng đã gặp nhau... Mà thôi, số phận cả! Mẹ chỉ tiếc là không kịp về quê... Mẹ biết mình sắp chết... Các con đừng buồn! Ai mà chẳng có lúc phải chết... Mẹ lo liệu cả rồi. Mẹ đã gửi tiền nhờ các thầy đưa mẹ vào chùa... Các con không phải lo gì nữa...".

Rồi bà chỉ vào góc giường: "Sau khi mẹ mất, các con chẻ ống chân giường tre đó ra... Trong đó còn ba lượng vàng, lấy mà sửa sang lại nhà rồi làm đám cưới...". Bà nhìn tôi dịu dàng: "Mẹ cho con xấp vải trong tủ... Chẳng cần đợi đủ năm... Sau trăm ngày là được rồi... Mẹ cho phép...".

Tuấn ôm mặt khóc nức: "Mẹ Cả ơi! Mẹ đừng bỏ chúng con...". Bà gượng cười: "Bố mày! Con trai gì mà...! Đừng có hoang đàng như bố mày... Phải thương vợ thương con... Con Thúy nó ngoan lắm!...". Rồi bà vật ra. Tôi ôm chầm lấy bà khóc nức nở... Bà còn nói nhiều nữa, không quên dặn tôi cho heo ăn. Đến nửa đêm, bà bắt đâu mê man, gần sáng thì đi...

*

Sau này, khi tôi và Tuấn đã lấy nhau, anh nhiều lần nhắc đến bà Cả, lắc đầu buồn bã: "Thương mẹ thật! Thà không có thì thôi, ai lại chịu nhịn ăn nhịn mặc đến như thế! Mẹ đúng là thần giữ của cho người khác. Anh nghĩ làm thế thì khổ chứ đâu có sướng...". Nhưng mặc ai muốn nghĩ sao thì nghĩ, với bản tính phụ nữ luôn lo lắng và giữ gìn, càng ngày tôi càng nhận thấy rằng: Bà Cả, giờ là mẹ tôi, đã chịu bao khổ cực, hy sinh, tận tụy, làm việc, chịu dại chịu hèn, để giành giữ căn nhà này lại cho vợ chồng tôi. Ở thành phố này nhiều người nằm mơ cũng không thấy một cơ ngơi như thế. Nhưng gia tài mẹ để lại cho chúng tôi còn lớn hơn nhiều, đó là sự chung thủy, đức hy sinh và lòng vị tha vô bờ bến.

[Ngư Cơ]

Tôi chở mẹ lòng vòng trên con đường nhựa đầy nắng. Qua chợ, mẹ mua cau trầu, rượu và giấy vàng mã. Cuối cùng, mẹ chọn mua một cặp bánh đa dày có thật nhiều vừng. Tôi luôn luôn đi sau mẹ mỗi lần như thế. Trở thành một tên phu nô xách đồ trong những lần mẹ đi sắm lễ là niềm thích thú của tôi, vì tôi học được thêm nhiều thứ lễ lạc dù đôi khi thấy chúng hơi phù phiếm. Nhưng cái lễ này lại do chính tôi đề nghị với mẹ.




Nghĩa địa, mùa giá cả đu dây cũng khác thời tôi mua một trăm đồng được hai cái kẹo bột. Người sống xây nhà vươn ra thật xa, ôm ấp lấy người chết. Những dải đất dài trước kia chỉ có cỏ dại, nay được chủ nhân rào thép gai vững chải. Chắc để phân định gia sản với người chết một cách rõ ràng, tránh tình trạng chết rồi còn đâm đơn kiện từ cõi âm. Mẹ theo tôi đến cái mộ gần sát mương. Mộ bà nội tôi. Mẹ bày biện đồ lễ và đốt hương trên mộ bà và cả những mộ xung quanh.

Số là, mẹ tôi giữa đường đứt gánh với bố tôi, nên bà rẽ ngang sang bến mới. Khi bà nội tôi còn sống thì việc vừa nói chưa xảy ra. Nhưng ngày bà mất, mẹ tôi đã có danh phận với nhà chồng sau. Thế nên đận bà mất, mẹ chỉ đưa bà đến cổng chùa. Hôm nay tôi là người dẫn đường cho mẹ. Tôi hỏi mẹ: “Mẹ đã thuộc bài khấn con viết chưa?” Mẹ không đáp, chỉ khẽ gật đầu. Trong tích tắc mẹ ngẩng lên ấy, tôi bắt gặp cái buồn vời vợi trong đôi mắt đen sâu của người đàn bà đã ngoài bốn mươi tuổi.

Cũng chẳng thể không buồn, vì mẹ tôi và người đàn bà đã nằm sâu dưới huyệt kia cũng là mẹ con suốt gần hai mươi năm ròng. Và nỗi buồn ấy cũng xuất phát từ cái sự tủi phận cho chính thân phận mẹ, nàng dâu hờ trong đám tang có nhiều tiếng khóc vui ghê gớm.

Mẹ khấn, tôi cũng chấp tay, cúi đầu sau lưng mẹ. Xen trong những lời khấn là những tiếng nấc nghẹn và bàn tay mẹ đưa lên quệt ngang nước mắt. Nước mắt từ tận cùng nỗi buồn của người đàn bà một lần đời qua hai lần đò. Tôi nín thở, cố dằn lại những khối ngổn ngang đang lùng bùng trong tôi. Tôi không bao giờ dám nhìn đàn bà khóc. Không thích nghe đàn bà khóc. Tôi sợ. Những giọt nước mắt của đàn bà dù rơi ra từ khoảng lặng nào cũng làm tan tác cõi lòng tất cả bọn đàn ông hèn mọn chúng ôi. Riêng tôi lúc này còn thêm sự thất vọng vô bờ bến, bởi sự bất lực trước khoảng lặng của người đàn bà tôi yêu nhất thế gian.

Tôi lùi ra sau vài bước cho mẹ có chỗ đủ rộng để hoàn thành nốt việc cuối cùng của buổi lễ là hóa vàng. Nhưng không như tôi nghĩ, mẹ cúi xuống là để cầm chai rượu Vốt-ka lên: “Con uống tạ lỗi cùng u một nửa, nửa còn lại u uống cạn để tha thứ cho con...”. Sau câu nói ấy, mẹ ngửa cổ tu một hơi, còn lại mẹ tưới lên nấm mồ khô đất của bà. Tôi tiến lên, ngang với mẹ, tôi thấy trong mắt mẹ hừng hực một niềm vui, đôi má ửng đỏ vì rượu. Mẹ mỉm cười nhìn tôi. Tôi đoán mẹ vui vì vừa trút được phần còn lại của nỗi trăn trở suốt ba năm ròng. Nói là ba năm, là do tôi tính từ lúc mẹ đi lấy chồng.

Tôi nhớ hôm ấy, ngày mẹ và bố dượng tôi làm mâm cơm ra mắt hai họ, tôi đã hỏi mẹ:

- Mẹ đã đi trả lễ bà nội con chưa?

- Lễ gì? - Mẹ hỏi lại.

- Lễ lúc bà con đem đến hỏi mẹ cho bố con.

- Phải làm thế à?

- Con không biết, nhưng hình như thế, vì con thấy các cụ nhà mình xưa tái giá vẫn phải trả lễ cho nhà chồng cũ...

Mẹ ậm ừ rồi bỏ lên gác, lâu dần tôi không nhắc lại việc trên, dù biết mẹ không làm điều ấy. Chỉ đến khi hàng quán ế ẩm, được ông thầy coi tử vi nói cần phải trả tiền duyên, mẹ mới chịu tin tôi. Tôi viết lại cho mẹ một bài khấn, đúng hơn là bài văn cảm thán, thêm vào vài câu Nam mô A di đà. Tôi cũng không nhớ rõ mình đã viết những gì, chỉ mang máng câu cuối: “Nay phận con đã bạc, duyên con và u đã hết, lạy u ba vái con đi lấy chồng. Sính lễ này con trả lại u, vì từ nay con dâu u đã làm ma nhà người...”.

Tôi chở mẹ về trong cái nắng đầu mùa gay gắt lạ, nhãn hai bên đường trổ bông nhiều quá. Thầm nghĩ lại câu nói của bà nội hồi trước: “Được mùa nhãn thì đông mùa nước”. Hình như bà biết trước việc mẹ tôi đứt duyên giữa đường nên cũng dạy tôi cả chuyện trả lễ nhà chồng khi tái giá.

*

Tôi có thói quen khi buồn là chui tọt vào phòng vệ sinh hút thuốc, mở vòi nước khe khẽ, khi nào nước tràn chậu, hất chân đá vèo một cái. Nước bắn tung tóe. Nhiều lần như thế, nỗi buồn cũng vơi đi. Hôm nay, mất điện từ sáng, nước chảy nhỏ giọt, chờ mãi mới được lưng chậu, đã nhắn cho em được ba tin, nhận lại một. “Đối với em, nó là một vết thương mà anh là thủ phạm, còn với anh là kỷ niệm, vậy anh hãy quên đi dù đó là kỷ niệm đẹp”, em đã nhắn cho tôi như thế.

Tôi hất chân cho chậu nước bắn tung tóe, dù nó chưa đầy hẳn. Lũ muỗi thôi vo ve, chúng đã tản đi các góc. Tiếng vo ve làm tôi thêm khó chịu, một dấu hiệu không hay cho mùa hạ oi nồng. Tôi đấm, đạp nhưng không vỗ. Lũ muỗi không chết, tôi không đau dù vừa đánh nhau với bờ tường. Tôi thực sự muốn quên em, như em vừa nói. Nhưng không thể, cứ mỗi lần nhìn thấy em cười hoặc ai đó có nụ cười giống em là tôi chỉ muốn gào lên hoặc cắn xé thứ gì đó cho rách vụn. Ngay bây giờ, tôi biết có một việc sẽ làm tôi vơi đi nỗi buồn. Ấy là mua đồ lễ đến trả duyên tiền kiếp cho em, uống cùng em một vài ly rượu, mong em tha thứ... Ngặt nỗi, em chưa chết và tôi chưa tái giá. Tôi chỉ có một giá, là em. Tôi không là đàn bà nên không cần trả lễ. Tôi không có lỗi để em tha thứ, không cần cầu xin em. Nhưng thật sự tôi muốn yêu em. Tôi chẳng đứt duyên nếu bây giờ em nhắn tin lại: “Em vẫn yêu anh, em đã thôi chạy theo những ảo giác không thật!”

Chẳng hiểu tôi đang muốn gì, nhưng chắc chắn cái vòi nước trước mặt tôi đang ri rỉ như cố vắt kiệt mình và những con muỗi đang vo ve.

Một ngày hè oi bức, mất điện luân phiên theo chính sách tiết kiệm của nhà nước.

Một ngày, tôi gục đầu trong phòng vệ sinh, không gào khóc, nhưng đấm thật mạnh vào tâm hồn đau buốt, vì em.

[Ngư Cơ]

- "Thứ hai là ngày đầu tuần, bé hứa cố gắng chăm ngoan...",

Mặc mẹ nghêu ngao vừa trêu vừa gọi Nhím thức dậy đến trường, bé vẫn cố nhắm tịt mắt, dấm dứ cuộn mình như con mèo lười đang ngủ. Mẹ lắc đầu vì "hội chứng sáng thứ hai" của bé. Anh hai Bo ngồi lặng lẽ chờ đợi mẹ và em gái trước hiên nhà. Làm anh, nên Bo ý thức được rằng "Mình đã học lớp hai rồi còn em thì còn nhỏ, nên được mẹ chăm sóc nhiều hơn. Nhưng con gái gì mà nhõng nhẽo thấy... ớn, sáng nào cũng bắt mình đợi, đôi khi còn không kịp đến trường ăn sáng nữa!".

- Bo vào lấy áo lạnh mặc đi con, kẻo lại bệnh! - mẹ nói khi tay bế Út Nhím đã được trang bị áo ấm, khăn choàng cổ đến tận... răng.

- Con không... lạnh! - Bo "hắt xì hơi" hai ba cái nhưng vẫn ráng lắc đầu bởi... Bo cũng cần được mẹ quan tâm.

- Thôi chờ mẹ vào lấy áo! - mẹ đi nhanh vào nhà.
Mẹ bước ra vòng tay khoác cho Bo cái áo ấm. Xong, mẹ cúi xuống đặt lên trán Bo nụ hôn dịu dàng. Đường đến trường buổi sáng trời trong xanh và gió se se lạnh, ngồi sau ôm lưng mẹ, Bo thấy ấm áp vô cùng.

- Đến trường mầm non rồi... con đi học ngoan nhé!

- mẹ hôn Nhím.

- Mẹ chưa "thổi"nụ hôn vào tay con nè...! - bé nhắc nhở.

Và Út Nhím sẽ không chịu quay lưng nếu đôi tay xinh của bé chưa nhận được "nụ hôn" mẹ gửi vào "trong đó”. Đôi tay nhỏ bé ấy chỉ mở khi Nhím bước vào trong lớp. Bé đâu biết rằng, nhiều lần mẹ lặng lẽ đi sau và bật cười khi ngắm nhìn Nhím ngây thơ xòe tay thật chậm và đưa lên mũi hít lấy một hơi thật dài, rồi nhoẻn miệng cười toe, ánh mắt rạng ngời ngập đầy hạnh phúc.

- Bo có muốn mẹ "thổi" nụ hôn như em Nhím không? - mẹ dừng xe trước cổng trường tiểu học, kéo tay Bo lại gần.

- Con không thích vì... con lớn rồi mà! - Bo lắc đầu.

- Ừm... mẹ quên nhưng con không thích mẹ hôn nữa à? - giọng mẹ như gió thoảng vì hụt hẫng và lo sợ một cảm giác yêu thương của mẹ dành cho con sẽ trôi đi khi con lớn khôn.

- Con thích mẹ... ôm con vào lòng và hôn lên trán con thôi!

- Vậy thì mẹ sẽ ôm hôn con mỗi ngày đến khi nào con nói với mẹ rằng "Con không muốn" nữa nhé?

- Khi nào con lớn bằng ba mẹ, con mới... nói! Chắc còn lâu lắm phải không mẹ?

Mẹ gật đầu rồi không quên đặt nụ hôn lên trán con. Mẹ thấy hạnh phúc khi hôn hai con và mãn nguyện khi nhìn các con khôn lớn. "Một ngày nào đó..." hãy còn lâu lắm đối với trẻ thơ, nhưng với mẹ, thời gian quả là nghiệt ngã. Mẹ mong các con lớn lên, nhưng cũng ngần ấy thời gian, mẹ luôn thầm hy vọng hai con đừng bao giờ quên mẹ đã yêu thương các con như thế nào.

[Ngư Cơ]

Lần đầu tiên tôi có khách hàng, lần đầu tiên tim đập chân run, không biết mình làm sai hay đúng. Khách hàng là một ông giám đốc bụng phệ, hơi nhiều răng, nói lắm và thi thoảng quên giữ ý, phun nước bọt vào người đối diện. Ông ta nhìn tôi từ đầu đến chân, chắc chắn hài lòng về cái sự khả ái. Tôi không quá tự tin vào nhan sắc mình, nhưng thấy nó cũng tàm tạm. Vị khách nghe đâu là cỡ bự của ngành dầu khí, hất hàm hỏi tửu lượng của tôi. Tôi ý nhị cười, cố không để lộ răng, tránh thất thố và bao giờ cũng đặt chữ “dạ” lên đầu: “Dạ, cũng khá ạ. Em sẽ chiều được các anh”.


Ông ta giới thiệu tên mình là Trần Ngọc Nhã. Sau hồi làm quen, không khí ấm cúng như ở nhà. Trước khi đi, các bạn tôi dặn kỹ, phải tạo không khí đầm ấm thân thiện và không nên tiết kiệm lời khen. Tất cả ngồi vào bàn đợi khách. Nhã liên tục nghe và gọi điện, ngôn ngữ phần lớn kèm theo từ lóng, đá đá vài câu của người có học.

Không đầy mười lăm phút sau, khách tiến vào, ăn vận thừa lịch sự, nói năng thừa nhã nhặn. Trong đó có một ông hơi bị lùn, không biết văn hóa có lùn, nhưng rất biết nở nụ cười, thi thoảng đưa ánh mắt đầy thèm muốn về phía tôi. Họ bắt tay nhau giả lả cười rồi khách sáo mời nhau ngồi. Nhã giới thiệu tôi là thư ký.

Thức ăn bắt đầu được bưng ra, chẳng bao lâu đã kín cả bàn, nghi ngút khói và hương thơm. Nhã gọi X.O và một chai Blue vuông. Nhiệm vụ của tôi đã được ngầm định sẵn: chỉ tiếp rượu, nói chuyện tạo không khí hưng phấn cho buổi gặp mặt của các sếp. Chắc là sau đó có ký hợp đồng kinh tế hoặc thỏa thuận chuyện chia chác gì đây. Ly đầu tiên cạn không còn một giọt. Cổ họng tôi bắt đầu được đun lên bởi men. Nhiều cuộc nhậu với bạn, chúng tôi cũng đốt mình như vậy. Và để đi tiếp khách, nhậu thuê thế này cũng phải tập dợt kỹ càng.

Kỹ năng còn tiếp tục được trang bị theo thời gian, nhưng phải nói, tôi phục sát đất con bạn tên Phượng biệt danh Phượng ớt, đã hướng tôi đi nghề này. Bố mẹ nó đã mau giàu và buông thả trong chi tiêu. Nó học năm cuối thương mại nhưng trong đầu đã bị men dọn sạch sẽ mớ kiến thức, hứa hẹn tầng lớp sau này gia nhập WTO bằng mại bản dân tộc hoặc bán mình. Phượng tâm sự với tôi: từng ngủ với năm thằng, to có, nhỏ có và chưa bao giờ chịu thua một thằng đàn ông nào về uống rượu. Nó uống vào, không ăn, rồi lừ đừ mắt lết vào nhà vệ sinh nôn.

Các sếp cứ làm việc của các sếp. Tôi gắp và nhỏ nhẹ nhai. Gã bụng phệ lùn vô tình ngồi sát tôi thi thoảng ngả ngả người bốc ra mùi hôi lẫn mùi nước hoa, không giấu nổi mùi miệng lưu cữu bởi thuốc và rượu. Tôi ý nhị thu mình ngồi xê lại khi có sự tiếp xúc va chạm giữa đùi tôi và đùi gã. Biết ý, gã càng lấn tới, ngỏ lời muốn uống riêng với tôi một chén. Nhã ngồi bên kia nháy mắt, bảo tôi cứ thân thiện và đừng nên từ chối. Phượng cũng bảo, nghệ thuật của nghề là không nên từ chối.

Gã béo lùn tu ực khà khà, đưa tay bắt tay tôi. Đôi bàn tay múp míp trang điểm mấy sợi lông đen kệch cỡm. Mắt gã xoáy vào tôi như muốn xé toạc cổ áo. Tôi nhẹ nhàng cười, tư thế khép nép càng tạo sự tò mò. Gã hình như chức to nhất, nhiều tuổi nhất trong hội. Hai người kia một điều anh hai điều anh, Nhã cũng cúi đầu gọi gã là anh. Bữa nhậu này gã dường như muốn sở hữu riêng tôi thì phải, chẳng hứng thú mấy chuyện làm ăn. Tôi có cách để hòa đồng, kéo câu chuyện đi theo cái dòng của nó. Tay cầm chai X.O liên tục rót và chẳng bao lâu cả bàn đã khiến nó cạn đến đáy.

Hôm nay hàng quán phố Cấm Chỉ sang trọng lấp lánh, quán Vạn Hoa đông khách nhộn nhịp như mọi ngày. Bàn nhậu nhất trí gọi thêm X.O, trả lại Blue, uống một loại cho lành. Tôi đã thấy mình ngây ngất bừng bừng từng centimét da thịt. Gã béo đưa tay quàng vai tôi, tôi nhìn Nhã xem ông bảo nên làm gì thì ông gật. Chắc là bảo tôi cứ để gã tự nhiên, làm vậy không quá đáng. Tôi uống thêm canh và xin phép vào nhà vệ sinh, móc họng cho nôn toàn bộ ra ngoài, cố gắng không để ai biết. Chiêu này được Phượng truyền và tôi lĩnh hội nhanh gọn.

Tôi trở lại bàn, vẫn thoải mái cạn ly và “phê phê” khi cần thiết. Cuộc nhậu vẫn vui. Khách thoải mái chúc tụng nhau, không ngớt lời khen tôi và công việc thế là ổn. Gã béo lùn xin số điện thoại nói sẽ gọi. Tôi đọc nhưng vẫn không quên thể hiện sự nữ tính và khả năng mình còn uống được nữa. Bốn chai X.O gọn gẽ trống rỗng một góc. Nước lẩu cạn kiệt sóng sánh sôi đang chuyển sang mùi khét. Chủ và khách bắt tay nhau tạm biệt. Ba người bắt tay tôi đều cố xoáy vào bộ ngực dán lên người tôi. Gã béo lùn nhìn lâu hơn, giữ tay lâu hơn. Trần Ngọc Nhã rút đưa tôi hai tờ một trăm xanh xanh ngọ nguậy cảm ơn và nói sẽ còn những hợp đồng nữa. Tôi nói thank you, nhẹ nhõm cười. Ông nói sẽ đưa tôi về khu nhà trọ, tôi “vâng”.

***

Không ngờ Thuận biết tôi làm cái nghề này. Một nghề mới bùng phát hứa hẹn nhiều kiều nữ tham gia, tạo việc làm cho những sinh viên cần tiền. Thuận hỏi sao em làm vậy? Tôi cay đắng cười. Thuận quay đi, chút ít nước mắt vừa xón ra trên khóe mắt. Không đi làm ư? Không đi làm và tôi sẽ chờ đợi mỗi tháng gia đình gửi bốn trăm ngàn từ công việc làm bún, để chi tiêu mỗi tháng trong thời bão giá này ư? Để rồi phải tiết kiệm từng đồng, bữa sáng hoặc nhịn hoặc ăn mì tôm, dùng nước hoa rẻ tiền, đi guốc bục chỉ. Và để thi thoảng anh đưa tôi mấy chục ngàn bằng tiền làm thêm ở quán cà phê?

Tôi mê học và muốn thoát khỏi quê, quên béng nghề làm bún cha ông để lại. Tôi không muốn mòn mỏi cả ngày để đêm về đấm lưng vì thấp khớp như mẹ. Ngày trước bố bảo: “Hay là con ở nhà làm bún với bố mẹ, nuôi các em rồi lấy thằng Tân có xưởng bún to nhất làng?”. Tôi nhất quyết không chịu. Ôi bún, ôi Tân, ôi đời con gái của tôi. Lấy Tân để cuộc đời tôi vòng vèo èo uột như sợi bún?

Ra phố, trót yêu Thuận và hứa hẹn nhiều điều. Thuận đeo kính cận, học kinh tế, ước mơ thành nhà kinh doanh. Tôi khẳng định mình yêu anh vì hy vọng anh giàu. Chúng tôi to tiếng với nhau vì “Sao em đi làm mà không hề nói với anh?”.

Khóc vì Thuận không hiểu mình. Cùng lắm là chia tay, mỗi đứa một đường. Không kìm được tôi nói vậy. Nước mắt đàn ông òa ra. Thuận thề sống thề chết yêu tôi và không muốn tôi khổ. Không khuyên được tôi bỏ nghề, Thuận khuyên tôi hãy giữ mình. Tôi vâng. Anh ôm chặt lấy tôi bằng vòng tay quen thuộc gầy guộc của một gã sinh viên tỉnh lẻ đầy ý chí, đôi ba lần dìm mình trong rượu vì bế tắc. Anh không làm tôi bớt chông chênh.

***

Chừng một tháng sau, khi tôi đã có tiền để thay cho mình đôi guốc cao, sắm bộ cánh thi thoảng hành nghề và xúng xính nước hoa đắt tiền, gã béo lùn gọi điện. Giọng gã tha thiết sặc mùi dâm dục. Gã hỏi dò đàn em của Nhã và biết tôi là gái nhậu thuê. Giọng gã không câu nệ buông thả, quyết tâm “câu” tôi cho bằng được. “Anh là Hắc đây, đã được chứng kiến tửu lượng của em. Anh muốn nhờ...”. Tôi nhận lời, trước khi cúp máy, Hắc the thé cười, nói sau vụ này sẽ trả hậu hĩnh. Phượng ớt chắc đã kiếm chác được nhiều, lên đời một chiếc xe máy cỡ vài ngàn đô. Nhưng người hơi gầy, nhan sắc đôi phần phôi phai. Rượu là kẻ tàn phá nhan sắc khủng khiếp hơn cả. Tôi biết thế.

Sai lệch so với giờ hẹn đúng hai phút, Hắc đón tôi ở đầu phố. Trên đường đi, Hắc quả quyết rằng đây là vụ làm ăn lớn của gã. Cuộc rượu diễn ra ở một khách sạn sang trọng. Rượu tây nhưng uống theo kiểu ta. Những gã tôi tiếp đều háo sắc, có phần lộ liễu hơn Hắc, không bao giờ chịu để đôi mắt của mình nghỉ ngơi. Hoặc nhìn tôi hoặc nhìn mấy em phục vụ. Họ ăn nói khiến con kiến trong lỗ cũng phải chui ra. Remy là loại đối tượng khách này ưa thích.

Trước khi vào cuộc, Hắc lễ phép đưa ra chỉ tiêu mỗi người uống hết chai to. Sếp to như Hắc cũng có sếp to hơn. Mỗi cấp bậc người ta có cái khom lưng khác nhau. Tôi chẳng cần khom lưng cúi đầu, chỉ ngoan ngoãn dịu dàng một chút là được. Khách phê, Hắc phê và tôi phê. Tôi quên mất là họ đã ký hợp đồng làm ăn vào lúc nào, chỉ biết không khí vui vẻ diễn ra từ đầu đến cuối.

Hắc lái xe riêng và ngỏ ý đưa tôi ra ngoại thành đổi gió. Trời đất quay cuồng, đầu óc quay cuồng. Chẳng hiểu sao hôm nay móc họng, rặn bỏng cổ mà vẫn không nôn được. Uống bao nhiêu bị giữ lại dạ dày bấy nhiêu, bốc lên hầm hập. Tôi dựa đầu vào thành ghế xe, thi thoảng dựa vào vai Hắc. Tự nhiên ao ước vòng tay người yêu. Xe dừng lại lúc nào tôi chẳng nhớ và chẳng cần nhớ. Cửa mở, tôi được gã lùn dìu vào phòng. Được hạ vào giường đệm êm ái, mắt vẫn không mở, người chìm vào trạng thái quay cuồng và không thể làm chủ. Tôi đã quá say...

Sau khi tỉnh lại, tôi thấy mình bơ vơ và lạnh lẽo. Gã béo lùn đã ra đi. Góc giường là ba tờ một trăm đô xanh xanh kiêu hãnh có hàng chữ IN GOD WE TRUST quyến rũ. Thân tôi rã rời. Tôi hiểu chuyện gì đã xảy ra. Tôi quay cuồng vẫy tắc xi về, cảm giác ghê tởm và trống rỗng. Ôi, cái giá mình bèo bọt quá chừng.

Thuận chở tôi bằng xe đạp vào viện thăm Phượng ớt, anh không hề biết tôi đã bị cướp mất sự trinh trắng. Mồ hôi tóe ra trên lưng anh. Phượng phải tiếp lần lượt bốn chai nước biển và khó nhọc thở. Người đét đèn đẹt như cây sậy. Miệng khô, môi nhăn nheo, nói toàn những lời bi quan và ân hận. Phượng nói mình phải thi lại năm môn vì từ lâu bỏ bê bài vở. Gia đình không thiếu tiền nhưng nó muốn tự lập. Giờ thảm cảnh này bố mẹ chưa biết. Nó luôn miệng xin lỗi Thuận đã kéo tôi vào nghề này và khuyên tôi bỏ. Nhưng tôi có bỏ được không?

Tôi mơ màng sợi bún quê nhà và những đồng tiền đẫm mùi mồ hôi của Thuận. Ai đó tung lên trời những vốc than hồng, để nó đốt trên tán phượng đỏ rực. Đêm, tôi lại mơ thấy mình ra máu, đau đớn hét lên trong hoảng loạn. Và chỉ có bàn tay thô ráp quê mùa của Thuận chăm sóc. Tôi biết mình phải sống khác đi.

[Ngư Cơ]

Từ ngày chị về nước, anh trở nên hay la cà. Anh bảo: “Giờ đã có em, anh cần gì phải về sớm nữa”. Chị gật đầu cho là phải.

Anh chị có ngôi nhà hai tầng xinh xắn mới dựng giữa vườn sấu um tùm. Đó là thành quả của ba năm chị miệt mài lao động bên nước bạn. Ở đó, mùa đông tuyết bay trắng trời và nỗi nhớ nhà da diết. Khi ngôi nhà được khởi công, chị viết thư, gọi điện, dặn dò anh chi tiết về căn phòng riêng của hai vợ chồng. Theo chị, đó là trái tim của tổ ấm...

Chị trở về, hài lòng lắm, bây giờ, chị chỉ việc trang trí cho nó trở nên lộng lẫy. Rèm cửa màu hồng nhạt, chăn đệm màu xanh lơ. Một chậu thủy trúc, một cái chuông gió tinh tang. Một bể cá nhỏ với hai chú cá cảnh lượn lờ. Đặc biệt, trong phòng ngủ ấy luôn có sẵn mấy ngọn nến hình trái tim. Chị bảo: “Đó là nến thơm, ở bên đó, khi ngủ người ta thắp nến này, vừa lãng mạn, lung linh, lại thơm dìu dịu. Em quen rồi, không có nó là không ngủ được”.

Lạ thật, đêm đầu tiên của hai vợ chồng sau ba năm xa cách, anh ngỡ như mình ngoại tình. Một căn phòng có mùi hương xa lạ. Và chị, cũng bỗng nhiên lạ lẫm như người tình.

Chị rất hay thở dài. Thi thoảng anh bắt gặp chị khóc. Chị giải thích: “Em nhớ bé Tiểu Anh quá. Hai năm chăm sóc con bé tình nghĩa nặng sâu như mẫu tử...”. Anh vẩn vơ nghĩ: Chỉ là một đứa trẻ lạ, mà khiến chị nặng lòng như thế hay sao?

Cuộc sống sau những ngày xa cách cũng dần ổn định. Chị là người thông minh và tế nhị, nên ít khi mang cuộc sống ở nước bạn ra so sánh với cuộc sống hiện tại ở nhà. Giờ có chị, cuộc sống đỡ vất vả hơn xưa, anh tự cho mình cái quyền được la cà với mấy ông bạn cùng cơ quan sau giờ hành chính. Những ông bạn nhàn hạ, suốt ngày chê bai phụ nữ ngồi lê đôi mách, nhưng lại rất khoái đem chuyện ông nọ bà kia ra mổ xẻ. Sau vài chén rượu, hay vài vại bia, là họ oang oang nói đủ mọi chuyện trên trời dưới đất. Chỉ có anh, càng uống càng im lặng.

Thời gian đầu anh rất thích được mau chóng về nhà. Đơn giản, anh muốn ngắm nhìn chị, được ăn những món chị nấu, được nghe thằng con bé bỏng liến thoắng mấy câu tiếng Trung chị dạy, được nghe chị kể về đất nước và gia đình chị đã ở đó ba năm. Đặc biệt, đứa bé có tên Tiểu Anh - Xiao Ying.

Chị vốn đã xinh đẹp, khi kể về Xiao Ying thì gương mặt, đôi mắt, khóe miệng của chị sinh động hẳn. Dần dần anh cảm thấy có cái gì đấy không định hình được, cũng không nói lên được. Dù cố gắng bào chữa đến đâu, anh cũng không thể phủ nhận một điều: chị rất khác.

Thế rồi mỗi buổi tối. Phòng ngủ lại lung linh ánh nến, mùi thơm dịu dàng của nó đưa anh chị vào những giấc mơ, nhưng cũng từ khi có những ngọn nến thơm, thì chưa bao giờ anh mơ một giấc mơ trọn vẹn.

Ngày chị lên đường, thằng bé con anh chị mới tròn bốn tuổi. Xa con, với chị, đó không phải là một quyết định dễ dàng. Nhưng nếu không liều, thì bao giờ hai vợ chồng mới ngóc đầu lên được ở góc nhà quê tranh tối tranh sáng ấy. Anh không ngờ từ sau khi chị lên máy bay, cuộc sống đối với anh lại khó khăn đến thế. Đã lường trước được dư luận, nhưng đương đầu với nó lại không đơn giản. Mấy ông bạn lúc nào cũng nửa đùa nửa thật: “Cho vợ đi Tây, có khác gì cho người ta thuê vợ. Mấy cô đi làm ở xí nghiệp, thời gian khít khao thế mà còn tranh thủ “làm thêm” được, huống gì là mấy chị giúp việc gia đình”. “Cậu yên tâm, có phải ai cũng thế đâu, vợ cậu đứng đắn thế, hư thế nào được”...

Đêm, trong ngôi nhà giữa vườn sấu xào xạc lá rơi, anh như phát điên với chính trí tưởng tượng phong phú của mình. Anh tưởng tượng rằng, đêm đêm chị ân ái cùng người lạ - những kẻ trả chị tiền hay những ông chủ mà chị không thể kháng cự. Cứ thế, điều đó ám ảnh đêm ngày. Ghen tuông và đau xót. Anh tự chửi rủa mình, lại chửi rủa cuộc đời. Anh viết thư gọi chị về, nói rằng anh chẳng cần gì hết, chỉ cần có chị bên anh. Lần nào gọi điện về khuyên anh, chị cũng khóc như mưa.

Ông giám đốc công ty cung ứng nhân lực, nơi chịu trách nhiệm cho những lao động như chị sang làm việc ở Đài Loan, với vẻ bệ vệ của một người thừa khôn ngoan và từng trải, cười tươi rói, nói với anh: “Đúng là có những phụ nữ ra nước ngoài làm việc lăng nhăng, nhưng tuyệt đối không thể xảy ra với người do công ty chúng tôi giới thiệu. Anh đừng tự làm khổ mình, làm khổ chị nhà”.

Anh cũng đành học cách sống chung với những lời đồn đại, thân quen với trí tưởng tượng của mình, đến nỗi, anh coi chúng như bè bạn. Đến khi chị về nhà, thì những người bạn này bắt đầu trở mặt. Anh ghét màu hồng nhạt của rèm cửa, anh ghét màu xanh lơ của giường đệm, anh ghét chậu thủy trúc và hai con cá vàng. Anh ghét nhất là những cây nến thơm. Sự tồn tại của nó càng khiến anh liên tưởng đến chị ở trong căn phòng cũng giống hệt như thế này ở tận Đài Loan xa xôi. Bằng chứng là chị rất hạnh phúc khi ngủ trong mùi hương của nó. Bằng những câu tiếng Trung ú ớ chị nói trong mơ... Nhưng anh không có cớ gì để gạt bỏ chúng đi. Cũng không có cớ gì để tức giận với chị. Mà chị có lỗi gì cơ chứ? Tất cả những hờn ghen trong anh chỉ là do anh tưởng tượng. Thế là anh lặng lẽ với riêng mình.

Một hôm, trong lúc chị dọn dẹp, anh tình cờ thấy một bức ảnh lồng trong chiếc khung rất bắt mắt. Trong ảnh là một người đàn bà đẹp bế một đứa bé trên tay. Anh hỏi:

- Ai đây?

Chị ngẩng đầu lên, mỉm cười:

- Mẹ con bé Xiao Ying đấy. Lúc em sang, mẹ nó mới mang bầu nó. Nó sinh ra chủ yếu do em chăm sóc. Có khi nó thân với em hơn mẹ nó.

Anh nhìn đứa bé đang được bế bởi người đàn bà hoan hỉ. Đứa bé có gương mặt tinh khôi, đôi mắt trong veo rất đặc trưng của trẻ con. Đứa bé gợi anh nghĩ đến một người.

- Này! Trông nó rất giống em.

- ...

Anh ngỡ ngàng nhìn chị sau những giây im lặng. Chị đang nhìn anh. Trừng trừng, lại đờ đẫn. Rồi chị đổ gục xuống giường.

- Ra vậy, cuối cùng anh cũng nói ra, mấy tháng nay anh cứ lầm lầm lì lì. Rút cuộc anh vẫn nghi ngờ tôi. Anh nghi ngờ thì cứ việc nói ra, sao phải đầy ải nhau cho khổ?

- Ơ kìa em... anh...

Anh cầm tay chị, chị giật phắt:

- Buông tôi ra, anh có biết tôi đã phải khổ sở như thế nào không? Tôi vất vả, bôn ba vì ai? Sao lại phụ tôi? Sao lại phụ tôi?

Anh ngơ ngác đứng như trời trồng trước chị, thằng con thấy mẹ khóc, nó nhào đến ôm chặt lấy bố, nhìn mẹ trân trân như nhìn người đàn bà xa lạ.

...Chị bỏ về bên ngoại. Từ ngày lấy nhau, mỗi lần giận dỗi chị lại bỏ về bên ngoại. Rồi tùy từng nguyên nhân hay mức độ, mà hoặc là anh đến đón chị, hoặc là chị tự về. Anh thương sự đỏng đảnh của chị nhiều hơn giận. Mà suy cho cùng, người ta cũng vì yêu thương nên mới làm khổ nhau. Đứa bé Xiao Ying quả có giống chị thật. Đời nhiều khi có những sự ngẫu nhiên lạ lùng, sao chị lại phải giận dữ thế?

...Anh lẳng lặng nhìn vành trăng cuối tháng xanh xao trong vòm sấu. Năm nay sấu sai trĩu quả. Nhưng sấu non rụng nhiều vô kể. Đêm hè thanh vắng, chỉ nghe tiếng gió lào xào và tiếng sấu rụng lộp bộp trên nền đất.

Gần sáng, không ngủ được vì giận hờn, vì vô vàn những ý nghĩ vẩn vơ mà anh không gạt đi được. Những ngọn nến thơm đủ màu sắc lung linh mỗi đêm, mà có lần anh đã tẩu tán chúng đi, nhưng chị đã kịp mang ở đâu về thế chỗ.

Anh đón chị về. Chị lại lặng lẽ với vai trò một người mẹ hiền, một người vợ tốt như xưa. Chỉ có bức ảnh mẹ con bé Xiao Ying là chị cất kỹ trong tủ áo.

Một đêm, anh mơ thấy có hàng ngàn, hàng vạn ngọn nến hình trái tim cháy lung linh. Hương thơm của chúng làm anh không thở được. Lạ thật, anh vẫn biết là mình đang nằm mơ. Những ngọn nến kia chỉ là mơ thôi, nhưng anh không thể tự mình thức dậy. Anh cố gọi thật to tên chị, nhờ chị đánh thức anh, nhưng hương thơm của nến thơm lấp đầy khuôn miệng anh. Anh lả dần...
buông tay...

- Anh... Anh ơi! - Chị hốt hoảng. Mồ hôi trên trán anh đầm đìa... Anh thấy mình đi vào một vùng hương hoa lộng ngát thì bị bàn tay của chị kéo lại. Bàn tay mềm mại, thơm phức. Nhìn gương mặt dấu yêu đang đầm đìa nước mắt của chị, anh
thều thào:

- Tắt nến đi em!

Chị gục đầu vào ngực anh, nước mắt chan hòa.

- Anh ơi, đừng làm khổ mình nữa. Em cũng không thể làm khổ anh.

*

Hai năm trôi qua, tuy chưa chính thức ly hôn, nhưng anh dọn về sống với cha mẹ già. Chị cũng về bên ngoại. Ngôi nhà hai tầng lợp tôn đỏ au trong vườn sấu anh chị cho thuê, lấy tiền đó nuôi thằng con ăn học.

Một hôm, anh nhận được tin chị sắp đi Đài Loan lần nữa. Lòng anh xúc động bồi hồi, cả đêm suy nghĩ. Thực ra, hai năm qua anh không lúc nào không nhớ đến chị. Anh nghĩ: trên danh nghĩa vẫn là vợ chồng, nay cô ấy đi xa, mình cũng nên đến thăm và có món quà chia tay mới phải.

Phân vân mãi, cuối cùng anh nhờ đứa cháu vào trung tâm thị xã mua một ít nến thơm, bảo nó gói ghém cẩn thận rồi anh mang nó đến thăm chị. Đến nơi, bà ngoại cho biết chị đang thăm nhà cũ. Chẳng cần suy nghĩ thêm, anh vội vàng đến
nhà cũ.

Chị đang đứng lặng lẽ ở sân. Lá sấu vàng rụng đầy sân như trải chiếu. Năm nay sấu lại sai trĩu cành. Sấu non rụng nhiều, nằm lăn lóc cùng đám lá vàng khô.

Anh chị đứng bên nhau rất lâu. Hết ngắm sấu rụng, lại ngắm ngôi nhà hai tầng yên ả trong bóng lá. Chị
thở dài.

- Bao nhiêu tiền của, công sức bỏ ra xây nhà, cuối cùng lại không
được ở.

- Không, nó là nhà của chúng ta, chúng ta chỉ tạm thôi không ở.

Anh bất ngờ nói, như thể anh đã chuẩn bị từ lâu. Nước mắt trào ra, long lanh trên gương mặt chị. Bất giác anh nâng bàn tay chị lên, đặt vào đó gói nến thơm. Rồi hai bàn tay anh ôm lấy khuôn mặt ướt nhòa của chị. Hai ngón tay quệt nước mắt cho tan đi. Anh cũng chợt thấy mắt mình nhòe ướt.

[Ngư Cơ]

Helena thò đầu vào phòng làm việc của Chiêu, nói lớn:

- Ngày mai là thứ sáu 13, kính thưa quí vị.

Bà Marian giật mình:

- Ngày mai rồi, Chúa ơi, sao mau vậy?

- Thì sự đời như vậy mà, cái gì mong lại không đến, toàn đến thứ mình không ưa. Matrioshka đã xin nghỉ hôm thứ sáu chưa?

- Mày nhắc lại cái tên đó lần nữa nghe coi, láu cá....

Cái đầu Helena biến mất, vang lại tiếng cười từ hành lang. Tên Marian biến thành Matrioshka sau lần sinh nhật thứ 56, Marian nhận liền lúc 7 hộp quà tặng không tên người gửi, đầy khả nghi. Mở ra, toàn những con búp bê Matrioshka của Nga, con nào cũng tròn quay, bụng như cái trống, đầu đít bằng nhau, giống y bà ta. Marian ném luôn mấy gói quà ra cửa, gào khóc:

- Chúng mày chơi tao, sỉ nhục tao, quân thổ phỉ, đồ khủng bố,
hải tặc...

Có bao nhiêu danh từ gán cho đám phiến quân nổi loạn, Marian tuôn ra bằng hết. Đang họp, ngài giám đốc phải ngưng nói đột xuất, ra lệnh điều tra ai là chủ nhân mấy gói quà.

Tên Matrioshka bị cấm nơi công cộng, nhưng vẫn lưu thông trong văn chương truyền khẩu ở cơ quan, được đám nhân viên xem như một thứ xả stress, giải sầu.

- Tao không cần đưa đơn, vẫn được nghỉ phép thứ sáu này. Dù núi lửa có phun ra tại đây, tụi mày cũng không được gọi tao vô công ty đấy!

- Thiếu bà, trái đất ngày mai ngừng quay, lo chi Tsunami với núi lửa.

Petro đốc thêm, ngó Chiêu cười. Mặt bà Marian hầm hầm:

- Nói phải tội, nhưng sao tao mong cái công ty này bị động đất quá, xem tụi mày còn cười tao nữa không.

*

Sau ba lần gặp xui đúng ngày thứ sáu 13, Marian tin là bị quỉ ám vào ngày này. Lần đầu, bị trộm viếng nhà giữa ban ngày, dọn sạch đồ đạc, từ bộ sofa bọc da trắng, đến computer, cả tủ ly tách xưa quý, tiền bạc nữ trang dấu trong két sắt - lúc đó Marian đang du lịch. Lần thứ hai, trượt ngã gãy chân vì mấy vỏ chuối do “tên khủng bố nào vứt trước cửa nhà bà!?” phải bó bột cả tháng. Lần thứ ba, quên túi xách trên xe bus, mất hết giấy tờ, tiền, thẻ nhà bank. Marian thề không bao giờ bước chân ra khỏi nhà hôm thứ sáu 13, tuyên bố:

- Nếu có chết, cũng được chết trong nhà bình yên, nguyên vẹn hình hài.

Petro không chừa thói cắc cớ, hỏi:

- Rủi máy bay rớt ngay trên nóc nhà, bà có chạy ra đường không?

- Mày đừng trù ếm tao, đồ phản động, Darcula...

Chiêu với Helena phá ra cười. Ở công ty quảng cáo tầm cỡ thế giới này có đến 200 nhân viên, không ai chịu làm việc chung phòng, vì tính khí ẩm ương của Marian, vừa trẻ con vừa như mẹ chồng quái ác. Chỉ hai tên thất nghiệp từ công ty bảo hiểm là Chiêu với Petro mới lò dò về cơ quan lãnh đủ.

Petro, dân xứ Chile, phiêu bạt đến nước Đức hơn 10 năm, có máu khôi hài hay châm chọc, gọi Marian là “Robinet rỉ nước”, bà ta dễ khóc tồ tồ khi lên cơn tức. Chiêu bị căng thẳng thần kinh với bà nhiều lần đâm chai lì, hết bị mất ngủ vì tức, trở thành đồng minh với Petro, ghẹo bà cho quên đời. Từ khi bị gắn biệt danh Matrioshka, bà ta bớt theo dõi, xoi mói, đi báo cáo sếp những “hành động khả nghi” của bọn ngoại kiều (là Chiêu với Petro).

*

Marian chưa chịu yên, cái bệnh sạch sẽ hành hạ bà ta. Theo Helena, con virus sạch sẽ ăn sâu vào não trạng của đàn bà Đức từ bao đời nay, hết thuốc chữa. Cô nàng tâm sự:

- Vừa vô đại học là tao bye bye mẹ tao với bà ngoại luôn, vì ngày lễ nào cũng thành ngày thánh tẩy, hai bà tẩy uế mọi thứ. Từ cửa sổ, nồi chảo đến bồn cầu, chỗ nào cũng phải sạch bóng, trắng tinh.

- Thế mày không phải dân Đức sao?

- Thế hệ 6X, 7X tụi tao bị lai giống với đám di dân, tị nạn tràn đến nước Đức gần như quá tải, nên thành “hai phương trời cách biệt” với các cụ.

Chủ nhật jogging trong công viên, Chiêu vẫn thấy mấy bà già Đức, đứng trên thang, hai tay hai giẻ lau, đánh bóng kính cửa sổ.

Tuần đầu tiên làm việc ở đây, sáng nào cũng thấy mảnh giấy trắng lấm lem bụi bẩn để trên bàn, Chiêu không hiểu nổi lý do. Đến khi mấy mảnh giấy bẩn đi kèm bản cáo trạng về Chiêu: “làm việc không nghiêm túc, sinh hoạt dơ bẩn”, về Petro: “cười nhăn nhở, ưa rung đùi làm rung rinh sàn nhà, khiến mọi người mất tập trung làm việc” nằm trên bàn giám đốc, cô mới phát hiện ra thủ phạm. Giám đốc nhìn gương mặt Chiêu rưng rưng nước mắt, phì cười:

- Cô nên tập thói “mackeno” đi, công ty sẽ đưa Marian đi bác sĩ tâm lý.

Petro “canh me” lúc Marian vắng mặt, vẩy tàn thuốc lá, đổ đất khô từ bụi cây vào hộc bàn Marian, cười:

- Để Marian tìm thấy ý nghĩa cuộc sống!

Marian không thâm thù Petro bằng Helena. Bà ta không bao giờ tha thứ “tội lỗi đáng đóng đinh trên thập giá” của Helena sau lần cô thăm Marian ở bệnh viện, với bó hoa và cái hộp lớn - lần đó bà bị đau ruột thừa. Marian xúc động dân dấn nước mắt, hớn hở mở hộp, tưởng là cái bánh ngọt đầy kem và dâu. Chúa ơi, hóa ra là mấy miếng vải lau bụi và chai nước rửa! Helena phải bỏ chạy đến rơi một chiếc giày. Cả công ty lăn ra cười, bổ sung thêm chuyện:

- Có bà già mới chết, cha cố vừa làm phép thánh xong, sắp đóng nắp hòm để đem chôn, thì bất ngờ bà ngồi bật dậy kêu réo: “Ối giời ơi, cái hòm đầy bụi dơ bẩn thế này mà nhét tôi vào đây, làm sao tôi nhắm mắt được. Giết tôi đi còn hơn!” Mọi người hãi quá, phải tẩy rửa cái hòm thật tinh khiết, bỏ thêm chục chai thuốc rửa với chục tấm khăn lau vô hòm để bà tiếp tục sự nghiệp lau chùi trên thiên đàng, bà mới chịu vĩnh viễn ra đi.

*

Chiêu quay lại phòng làm việc, muốn được ngồi một mình với nỗi buồn riêng.

Chỉ một mình Marian trong phòng, đang ăn pizza, nguyên hộp bánh để mở trên bàn. Thấy Chiêu, bà cười hơn hớn, đưa cô một góc bánh:

- Mày đói bụng không, ăn với tao cho vui, tao xơi cái pizza để thưởng công mình. Hôm qua, tao với thằng Juan đánh bóng cái xe Mercedes mới mua, dọn dẹp cái garage sạch tinh, trông đẹp mắt hơn. Tối nay tao với nó đi nhảy ở lễ hội người Ghana, tụi Phi châu nhảy ngộ lắm, lắc mông rất hấp dẫn, mày đi chơi với tụi tao không, bảo đảm vui nhộn cực kỳ!

Có con gì kêu lên ong ong trong đầu Chiêu. Cô chẳng nghe gì nữa, chỉ thấy đôi môi dày bóng mỡ của bà ta mấp máy, động đậy liên tục.

*

Tối thứ bảy, tụ họp nhau ở quán nhạc Queen Bee trong khu phố cổ, Petro, Chiêu và Helena lắng nghe cô ca sĩ da đen giọng khàn khàn, hát nhạc xưa, những tình khúc lãng mạn của một thời đã mất. Cả ba đều yêu thích quán nhạc nhỏ này, ca sĩ không chuyên nghiệp mà có người hát rất hay. Petro thắc mắc:

- Không hiểu sao chỉ có ca sĩ da đen hát nhạc Blues, nhạc tình mới nghe thấm thía.

- Có lẽ cái buồn, cái thảm của thân phận với quê hương đã thấm vào giọng hát họ - Helena nói - Người ta nói ba người da đen họp lại thành ban nhạc Jazz, ba người Đức thành đội quân, ba người Tàu thành cái chợ, ba người Do Thái thành nhà bank. Nè Chiêu, ba người Việt Nam mày thành cái gì?

- Mày hỏi khó tao chi vậy, ba người Việt Nam có bao giờ chịu ngồi lại với nhau đâu mà thành cái chi.

Cái Handy của Chiêu bất chợt reo liên hồi, cô lục túi xách lôi nó ra. Tiếng Marian nức nở:

- Mày làm ơn đến ngay đây với tao đi, nếu không, ngày mai tụi mày phải đi phúng điếu tao thôi.

Đứng giữa căn nhà Marian ngổn ngang đồ đạc, rác rưởi vương vãi từ cầu thang, nhà bếp đến phòng khách, mặt kính cửa sổ, cửa cái bị quệt sơn dơ bẩn, Chiêu, Petro với Helena bàng hoàng kinh ngạc. Marian ngồi bệt giữa nhà, tóc rối bù, áo ngủ xốc xếch, khóc thảm thiết:

- Thằng lưu manh, đồ sở khanh, nó làm tan nát đời tôi.

Nó – Tay Don Juan da đen tị nạn, nhỏ hơn Marian 20 tuổi. Bà ta kết hôn với Juan như bị một cú sét đánh chỉ sau một tuần quen biết, đúng ngày Hội Hóa trang ở thành phố. Không ai hiểu nổi, sau hơn nửa thế kỷ cô đơn, ép xác mình với những ngày thánh tẩy, bận rộn tinh sạch nhà cửa, đột nhiên Marian lại đổi đời bằng cuộc hôn nhân dị chủng, chênh lệch mùa xuân dữ vậy. Chỉ mình Petro cười tủm:

- Cứ nhìn thằng đó lắc mông, nhảy Lambada sát rạt đê mê, đến tôi cũng lên cơn sốt huống gì Marian.

*

Sống bên nhau mới hơn tháng, Juan tỉ tê than vãn, mẹ hắn bên nhà đau tim sắp chết, cần tiền cứu chữa. Marian phải móc ví đưa hắn 1000 Euro. Tiếp nối, lần lượt bà con của Juan theo nhau vô bệnh viện vì đủ chứng ung thư, thêm vài người sắp chết với tin buồn báo trước, khẩn cầu viện trợ. Sparbuch (sổ tiết kiệm) của Marian càng ngày càng “leer” (rỗng).

- Không đưa tiền thì nó hăm dọa bỏ đi, sống với nó quen rồi, nếu cô đơn làm sao tôi sống nổi.

Nhìn gương mặt nhem nhuốc nước mắt với phấn sáp của Marian, Helena vừa thương hại vừa cáu:

- Bây giờ phải báo cảnh sát tìm bắt nó lại, khóc lóc rên rỉ thì giải quyết được gì.

- Nó để lại lá thư đoạn tuyệt, nói là về quê, biết đâu mà tìm, đồ Don Juan. Nó còn chôm luôn cái Mercedes của tôi. Chắc tôi chết mất thôi.

- Còn giấy tờ gì của nó không, làm chứng cớ đi thưa.

- Còn gì đâu, mới tuần trước được nhập quốc tịch Đức, cầm cái Pass trong tay là nó tính chuồn, đã thế trước khi đi, nó còn làm bẩn thỉu cả nhà tôi thế này đây, quân khốn nạn.

Petro nháy mắt, thì thào với Chiêu: “Dấu ấn để đời!”. Chiêu không dám cười, cô nhấc điện thoại, gọi số khẩn cấp.

- Marian bình tĩnh đi. Nó mới đi hôm nay phải không, chưa chạy xa đâu.

Bà ta nhảy dựng lên, chụp cái bình hoa ném vào tường vỡ toang, gào lên:

- Nó đi từ hôm qua kia, Chúa ơi, hôm qua thứ sáu 13, tôi biết mà…thiệt là quỉ ám!

[Ngư Cơ]

Bất chợt mùi hoa ngọc lan. Mùi hương thuần khiết thoảng qua trong hàng trăm mùi vị phố phường lúc chiều tà. Chị chợt nhớ bông hoa rơi trong khuôn viên thư viện thành phố mà chị nhặt lên bỏ vào túi xách.

Mặt trời gieo mình rơi xuống phía sau bức tường bê tông cao tầng, nhấp nhô cửa lớn, cửa bé, những ngôi nhà đang chen nhau ngoi đầu lên. Chút xíu màu xanh cây lá chìm khuất trong trăm màu lòe loẹt biển quảng cáo.

Chị cảm thấy mình bơ vơ, cô đơn kinh khủng trước ngã tư Quảng trường. Không cảm thấy dòng xe cộ quay cuồng như lũ cuốn. Không nghe thấy tiếng dòng đời chua loét hỉ, nộ, ái, ố. Chị đang nhớ về mười hai năm trước, trái tim thiếu nữ 18 tuổi đập rộn lên trước
ánh mắt ấm áp màu nắng thu của anh, khi anh tặng cô bé bài thơ có tựa đề Thu muộn.

...Câu thơ bắc cầu cho năm tháng
Anh bồi hồi nuối tiếc tuổi đôi mươi.

Không hiểu sao chị không quên nổi mối tình thiếu nữ đầu tiên ấy. Mối tình chẳng có gì đáng nhớ ngoài những bài thơ và những lá thư gửi qua, tặng lại.

Hồi ấy đọc xong Thu muộn, cô bé nhìn anh thật đắm đuối, cõi lòng tan nát vì thương yêu người đàn ông nhỡ nhàng. Một lần chia tay sau cuộc hẹn, cô gái chủ động cầm tay anh vòng qua eo mình, anh mới dám ôm cô và đặt nhẹ nụ hôn lên má trái bầu bĩnh. Chỉ một nụ hôn duy nhất, để đến bây giờ người đàn bà ba mươi tuổi mỗi khi nhớ lại còn run rẩy nhịp tim thiếu nữ.

Hôm nay, nỗi nhớ ấy bất chợt ùa đến, chị rời khỏi ghế thư viện, nghỉ sớm buổi dạy thêm, đi như chạy ra đường. Chị muốn đuổi theo hoàng hôn đang chới với sau dãy nhà cao tầng.

Thành phố không có hoàng hôn, mặt trời tự vẫn sau bức tường bê tông làm chị rơi vào trạng thái tuyệt vọng. Hoàng hôn ở quê chị đẹp vô cùng. Mặt trời rải tấm lụa vàng chanh suốt một quãng sông Lô tĩnh lặng, bờ trái liu riu phơ phất hoa ngô trổ cờ. Bên giếng đá đầu làng, chị hay ra gánh nước, cây ngọc lan buông từng chùm cánh trắng, thơm ngây ngất. Cô gái quê mắt nhòe ướt nhìn cánh buồm vá víu xuôi dòng, tưởng tượng đó là bờ vai anh đang xa dần trong lấp lóa hoàng hôn.

Ông xã mỗi ngày gọi ba cuộc điện thoại vào những giờ bất kỳ. Muốn kiểm tra vợ hơn là hỏi thăm hai mẹ con. Cu Bi học bán trú ở trường mẫu giáo. Nó mải chơi với bạn đến nỗi buổi chiều không muốn theo mẹ về nhà. Nhà của hai mẹ con là căn phòng hẹp 12m2 ẩm thấp, thuê gần bờ sông Đen. Sông Đen là do ông xã đặt tên vì nó không phải sông mà là dòng nước đen ngòm, nồng nặc mùi xú uế. Ba năm chị về thành phố thuê nhà để bảo vệ cho xong luận văn thạc sĩ văn hóa, lại chuẩn bị ba năm nữa cho luận án tiến sĩ. Ông xã mỗi tuần xuống thăm vào hai ngày cuối tuần, mặt mũi khó đăm đăm. Cả tuần mới gặp nhau một lần, nhớ muốn chết mà cứ nhăn như khỉ ăn ớt. Ông xã mang cả bộ mặt lạnh vào những giây phút ân ái, làm chị có cảm giác mình đang bị cưỡng bức. Cô cứ muốn hơn tôi một cái đầu? Thế ra ông xã mặc cảm mình kém vợ.

Chị đẹp một cách quyến rũ. Sự cuốn hút từ tấm thân gái một con làm nhiều kẻ ngẩn ngơ. Và ông xã lên cơn ghen bệnh hoạn. Cô đi học thì tự lo lấy học phí. Dĩ nhiên rồi. Mấy năm nay chị vừa làm gia sư, vừa dạy thêm trong các lớp ôn thi đại học. Chị đủ tiền học và nuôi con, điều đó cũng làm ông xã tức giận. Có cảm tưởng tôi là người thừa trong cuộc đời cô. Sao anh nói vậy? Em hiện đại nhưng rất truyền thống, gia đình luôn quan trọng số một. Tại sao anh ghen cả với mấy ông giáo sư già? Em đến nhà thầy, là có tà ý gì sao? Chị bị một quả đấm vào ngực, ngã ngửa ra giường. Ông xã hầm hầm dắt xe ra khỏi nhà, phi một mạch 40 cây số về công ty.

Buổi tối chị đứng dưới vòi hoa sen, nhìn thấy vết tím bầm hình chân gấu phía trên vú phải thì lặng đi, bất động. Chị thấy người lâng lâng, chập chờn như cánh bướm bên bến sông Lô ướt đẫm hoàng hôn màu vàng chanh, hương ngọc lan thoang thoảng. Cánh buồm vá víu trôi chầm chậm cuối chân trời. Nhận được điện báo chị phải vào viện cấp cứu, ông xã cuống cuồng lao xe về thành phố, tí nữa thì gây tai nạn giao thông. Ôm chầm lấy vợ mà khóc, ông xã hứa không bao giờ vũ phu như thế, không bao giờ ghen tuông vô cớ nữa.

Cu Bi bị viêm phế quản, ho muốn đứt cổ họng và sốt nóng rừng rực. Chị đành bỏ hai buổi hội thảo về lịch sử Phật giáo, chở con đi bệnh viện. Thằng nhỏ thở khò khè, mặt đỏ bừng, nắm tay mẹ năn nỉ. Mẹ cố chữa bệnh cho Bi nhé, đừng bỏ Bi chết, mai này Bi còn nuôi mẹ. Chị khóc rưng rức trước lời con trẻ. Cục vàng của mẹ! Mặt trời của mẹ! Có mẹ đây con không sợ gì cả.

Thành phố không hoàng hôn. Bệnh viện càng không có hoàng hôn. Chiều trốn đi trong mùi thuốc tẩy hăng hắc. Thằng nhỏ bớt sốt, thiu thiu ngủ. Chị ra ngồi ngoài chiếc ghế đá góc sân bệnh viện, thầm ước có cánh hoa ngọc lan nào rơi xuống. Bóng người ập xuống ghế làm chị giật thót, chút nữa thì kêu lên. Ông xã đột ngột xuất hiện. Sao anh nói phân xưởng có sự cố, mai mới xuống được cơ mà? Tôi chưa định đi, nhưng tìm thấy mấy thứ này nên phải đi ngay. Cô là gái đã có chồng, lưu giữ mấy thứ này làm gì? Thì ra là mấy lá thư và tập thơ anh tặng hồi chị còn là sinh viên. Sao lại lục tung tủ sách của em ra thế? Cô muốn yên nhà cửa thì đốt ngay đi.

Ông xã không giữ lời hứa. Trận ghen này còn đáng sợ hơn. Chiếc laptop bị đập vỡ tan khi mật mã máy bị tìm ra và trong email của chị có thư của mấy người bạn trai cùng học. Điện thoại di động bị giật ngay trên tay và tin nhắn được mở ra. “Anh sắp về thành phố ký hợp đồng in sách. Em chỉ đường cho anh tới nhà xuất bản với nhé”. Cô chưa muốn quên thằng cha nhà thơ nghèo kiết đó? Cô lấy cớ về thành phố học hành là tạo cơ hội hẹn hò? Cô phản bội tôi. Cô về ngay trường cũ mà dạy học, không thì đừng trách tôi.

Ông xã sẵn sàng xin nghỉ việc nửa tháng trời về thành phố “trực chiến” trong căn phòng 12m2. Thời khóa biểu của chị được theo dõi chặt chẽ. Lên lớp mấy giờ? Từ nhà đến điểm dạy thêm mấy giờ? Đến thư viện mấy giờ? Đi chợ mấy giờ? Muộn 5 phút là cô đừng trách tôi. Điện thoại di động bị kiểm tra liên tục. Chị như kẻ bị quản thúc. Trái tim nhạy cảm bị bóp nghẹt, đập loạn nhịp. Cô có định quên thằng dở người kia không? Em với anh ấy có gì mà quên với nhớ? Chẳng lẽ anh cấm em quan hệ bạn bè? Tôi cấm!

Mỗi tuần ông xã về với chị bằng một vẻ mặt mới, chẳng lần nào giống lần nào. Một lần thấy chồng vui vẻ, chị đã mừng. Chắc ông ấy hết ghen rồi. Lạy trời đừng để con bị hành hạ mãi thế này, con chết mất. Nhưng chị nhầm. Đêm ấy anh vuốt ve chị mãi nhưng không làm tình. Anh đừng hành hạ em kiểu ấy nữa, em chết mất. Tôi cũng đang định bảo cô nên chết đi thì tốt hơn. Chị lạnh toát người trước câu nói dửng dưng. Anh muốn tôi chết thật à? Tôi không sợ chết đâu. Chị uất lên, nghẹt thở.

Chị đã nghĩ đến một liều thuốc ngủ. Hay là một căn phòng kín nào đó chất đầy hoa. Chị không còn con đường nào khác. Mình đi với bố về dưới ấy cũng được. Chị không muốn ly hôn. Hồi còn sống, chị rất yêu và hợp tính cha. Ông cụ là người hoài cổ và luôn dạy con gái phải học theo đạo tam cương, ngũ thường. Chị đã rất bình tĩnh khi nghĩ đến cái chết. Chị thương cu Bi nhiều lắm. Nếu chị chết đi, nó sẽ thiếu tình cảm của mẹ, nhưng chắc sẽ không phải khổ vì cha nó là người căn cơ.

Anh lồng lộn lên khi biết chị có ý định chết. Cô tưởng chết là dễ lắm sao? Cô tưởng như thế tôi sẽ tha thứ cho thằng kia à? Tôi muốn cô phải quên nó đi chứ không phải tìm đến cái chết để trốn tránh. Tôi thề với cô, chuyện gì tôi cũng dám làm, kể cả giết người. Cô cứ chết đi! Đưa ma cô xong tôi sẽ tìm thằng kia, chặt phăng bàn tay phải của nó, cho nó hết đường viết thơ tặng vợ người khác. Nhìn bộ mặt tái dại của chồng, chị biết chuyện đó có thể xảy ra. Chị đành cúi đầu khuất phục. Chị hứa không bao giờ liên lạc với anh nữa. Ông xã bắt chị gọi cho anh, bật loa trên điện thoại di động. Chị nói không nhiều, nhưng cố nói thật cay nghiệt cho chồng vừa lòng. Bên kia có lẽ anh cũng hiểu ra đó là cuộc gọi không bình thường.

Thế là chị xa anh, hay nói đúng hơn là trốn anh. Đã được hai năm rồi, không một lời hỏi thăm, không một tin nhắn. Chị cố tình xóa số điện thoại của anh trong danh bạ. Chị bắt mình phải quên tất cả những gì liên quan đến kỷ niệm và chị đã làm được. Một niềm vui sâu kín tận đáy lòng vì chị đã giữ được bàn tay anh khỏi bị tàn hại. Bàn tay mạnh mẽ, ấm áp.

Giáo sư Hải là người hướng dẫn chị làm luận án tiến sĩ, ông khen chị thông minh và duyên dáng. Tiến sĩ Khoa phụ giảng về văn hóa tôn giáo khen chị có giọng nói ấm và truyền cảm. Một ông thầy trẻ luôn nhìn chị mê đắm. Chị không còn khả năng cảm nhận mọi tín hiệu từ bên ngoài.

Mấy hôm nay chị bỗng nhận được những tin nhắn từ một số máy lạ, những bài thơ ỡm ờ về kỷ niệm xa xưa nào đó. Chị gọi lại nhưng bao giờ đầu bên ấy cũng tắt máy. Chị phát khùng lên vì bị quấy rối. Hay là anh đã không giữ lời hứa? Tôi nghe ạ! Vừa nghe giọng nói của anh mọi nỗi nghi ngờ trong chị tan biến. Anh có số điện thoại mới à? Sao cứ nhắn tin trêu chọc em làm gì, tội nghiệp. Anh có mỗi số này thôi mà. Tại sao cứ phải là anh trêu em? Số của em... anh xin lỗi vì đã... quên lâu rồi.

Chị đã biết ai là thủ phạm những dòng tin nhắn. Người ta còn định thử thách chị đến bao giờ? Những chiều hoàng hôn bên sông quê chị sắp quên hết rồi, giờ bừng bừng trở lại sắc nắng màu vàng chanh và cánh buồm vá víu trôi chầm chậm. Chị bỏ cuốn sách đọc dở trên bàn thư viện, lao ra phố. Chị chạy đi tìm hoàng hôn xưa. Phố không có hoàng hôn. Mặt trời lặn sau những bức tường bê tông nhấp nhô. Chỉ có hoàng hôn quê chị là đẹp vô cùng. Nắng rải màu vàng chanh một khúc sông Lô óng ánh bài thơ về Mùa thu.